Wetenschap kort

Veel meer materie dan antimaterie gevonden in zeldzaam deeltje

Door een onzer redacteuren

Rotterdam. Fysici hebben bij de Amerikaanse Tevatronversneller aanwijzingen gevonden dat een nog onbekend mechanisme bijdraagt aan misschien wel de belangrijkste asymmetrie in de kosmos: die tussen materie en antimaterie. Zij hebben hun resultaten opgestuurd naar het vakblad Physical Review D. Het gaat om een cruciaal kenmerk van het heelal. Was de kosmos perfect symmetrisch geweest, dan was er tijdens de oerknal exact evenveel materie als antimaterie ontstaan. En dan hadden kort daarna materie en antimaterie elkaar weer tot louter energie gereduceerd. In werkelijkheid schoot er wat materie over – genoeg om er planeten, sterren en steenstelsels uit te laten ontstaan. Bij de Tevatronversneller hebben fysici nu voor een groep zeer zeldzame deeltjes (zogeheten neutrale B-mesonen) een onverwacht groot materieoverschot gevonden. Vijftig keer groter dan wat het Standaard Model (van alle bouwsteentjes van de kosmos en de krachten die hen bijeenbinden) voor dit type deeltjes voorspelt. „Kippenvel”, zei een van de leiders van de fysici. Theoretici wisten al dat het Standaard Model het materieoverschot in het heelal slechts deels verklaart. Maar dat een afwijking juist voor B-mesonen wordt gevonden is heel onverwacht, zegt Sijbrand de Jong, die vanuit de Radboud Universiteit Nijmegen aan de proeven meewerkt. Voor een écht bewijs moeten zij meer deeltjesbotsingen verzamelen. En: het effect moet in een onafhankelijke meting opduiken. De LHC-versneller bij Cern bij Genève loopt zich al warm.

Hamerhaai is maar 20 miljoen jaar oud

Door een onzer redacteuren

Rotterdam. Hamerhaaien zijn 20 miljoen jaar geleden ontstaan, lang nadat de eerste haaien ontstonden; meer dan 400 miljoen jaar geleden. Dat concluderen Amerikaanse wetenschappers uit een vergelijking van het DNA van de acht soorten hamerhaaien die nu bestaan, in de jongste editie van het wetenschappelijk tijdschrift Molecular Phylogenetics and Evolution. Biologen denken dat het platte T-vormige hoofd van de hamerhaai met ogen aan de uiteinden het dier lift geeft in het water, zoals vleugels . Bovendien biedt hun grote platte kop veel ruimte voor de elektrische sensoren waarmee zij prooidieren opsporen. Hoe de hamerhaai is ontstaan is onbekend.

Probiotica: minder ziekte, gelijk verzuim

Door een onzer redacteuren

Rotterdam. Een probioticayoghurtdrankje van zuivelbedrijf Danone vermindert het aantal infectieziekten bij kinderen van 3 tot 6 jaar van 9,8 naar 7,8 per honderd dagen. Maar het schoolverzuim nam niet af. Dat blijkt uit het grootste onderzoek dat ooit naar probioticayoghurt is uitgevoerd, onder 638 kinderen. Het Amerikaanse onderzoek is vorige week gepubliceerd in het European Journal of Clinical Nutrition. De probioticabacterie zit in Nederland in het yoghurtdrankje Actimel. Het onderzoek is betaald door Danone en deels ook uitgevoerd door onderzoekers in dienst van het zuivelconcern.