Presidentschap van Bouterse nabij

Desi Bouterse won de verkiezingen dankzij de grote groep kiezers die hem associeert met een multicultureel geluid en veel minder met de Decembermoorden in 1982.

President van Suriname is Desi Bouterse nog niet, de winnaar van de parlementsverkiezingen mag hij zich wel noemen.

De Mega Combinatie, waarin de Nationale Democratische Partij van Bouterse is verenigd, kan rekenen op 23 van de 51 zetels in de Nationale Assemblée. Het Nieuw Front van president Ronald Venetiaan verloor bijna 10 zetels en zakt naar 14.

De voorlopige uitslag is een slag voor de etnische georiënteerde partijen in het Nieuw Front met hun traditioneel Creoolse, Hindoestaanse en Javaanse achterban. De grote groep jonge kiezers, die oud-legerleider Bouterse minder associeert met de Decembermoorden in 1982, heeft gekozen voor het multiculturele geluid van de Mega Combinatie.

De voorspelde winst van Bouterse, veroordeeld drugshandelaar en hoofdverdachte in het lopende Decembermoordenproces, trok de aandacht van de internationale pers. Zelfs de Arabische televisiezender Al-Jazeera was erbij toen Bouterse – vijf minuten voor sluitingstijd – zijn stem uitbracht in zijn buurt Clevia in Paramaribo, toegejuicht door fans.

Het lijkt erop dat de Mega Combinatie ook de president mag gaan leveren, al heeft het blok de vereiste tweederde meerderheid van 34 zetels niet. Maar mocht er geen tweederde meerderheid in het parlement te vinden zijn, dan kiest de Verenigde Volks Vergadering (VVV) de in totaal 919 leden van zowel het nationale parlement als de vele lokale en regionale districts- en ressortraden. Hier volstaat een ‘gewone’ meerderheid en volgens de laatste regionale uitslagen wint de Mega Combinatie 567 zetels in de VVV.

Om te regeren, zal de Mega Combinatie van Bouterse samenwerking moeten zoeken. Bij de vorige verkiezingen in 2005 werd de partij van Bouterse ook de grootste, maar lukte het het Nieuw Front met andere partijen een regering te vormen en Bouterse uit de coalitie te houden.

Een samenwerking tussen het Nieuw Front en de Mega Combinatie, wat gezien het aantal zetels voor de hand zou liggen, lijkt onwaarschijnlijk. President Venetiaan heeft duidelijk laten weten niet te willen samenwerken met Bouterse, die hij verantwoordelijk houdt voor de moord op onschuldige burgers, onder wie persoonlijke vrienden.

De Javaanse leider Paul Somohardjo van de Volksalliantie (zes zetels), tot voor kort nog deel van het Nieuw Front, gaf gisteren aan samenwerking met Bouterse niet uit te sluiten. „Maar de liefde moet wel van twee kanten komen, ik ga niemand dwingen tot samenwerking”, zei Somohardjo.

Opmerkelijk, want Somohardjo is in de jaren tachtig nog gedetineerd als politieke tegenstander van Bouterse.

Vervolg Suriname: pagina 5

Suriname wacht groot probleem

Oud-Junglecommanoleider Ronnie Brunswijk won met zijn A-Combinatie in het binnenland zeven zetels. Geen tegenvallende score; in drie van de tien districten, waaronder Paramaribo, mocht Brunswijk niet meedoen omdat zijn partij aan de vooravond van de verkiezingen de kandidatenlijsten te laat had ingediend.

Maar een samenwerking tussen de aartsrivalen Brunswijk en Bouterse ligt niet voor de hand. Bouterse heeft gezegd nooit met zijn tegenstander uit de Binnenlandse Oorlog (1986-1992) te willen samenwerken.

De vraag is ook of Bouterse zélf president van Suriname wil worden. Hoewel hij de verkiezingen als presidentskandidaat van de Mega Combinatie is ingegaan, kan zijn omstreden positie coalitievorming met andere partijen frustreren. Bouterse leeft geïsoleerd in Suriname. Hij is in Nederland bij verstek veroordeeld tot elf jaar gevangenisstraf. Zodra hij het land verlaat, kan hij opgepakt en uitgeleverd worden.

Bovendien is Bouterse ook nog steeds hoofdverdachte in het strafproces over de Decembermoorden, waarbij in 1982 vijftien politieke tegenstanders zijn geëxecuteerd. Als de Mega Combinatie met een andere partij een tweederde meerderheid verkrijgt en gaat regeren, onder Bouterse als president, dan is de verwachting dat de regering een amnestieverzoek zal doen om hem te vrijwaren van vervolging. Maar of het buitenland daar erg van onder de indruk zal zijn, is de vraag. En of eventuele interne Surinamse onschendbaarheid ook buiten de grenzen als rechtsgeldig zal worden opgevat, is niet waarschijnlijk.

Meegezogen worden in het internationale isolement van Bouterse is voor Suriname een weinig aanlokkelijk perspectief. Wellicht dat Bouterse een puppet on a string als presidentskandidaat naar voren schuift, zodat hij zelf buiten schot kan blijven.

Die oplossing zal goedkeuring vinden bij de ondernemers in Suriname. De angst bestaat dat Suriname onder Bouterse weer, net als in de jaren tachtig en negentig, een economische terugval krijgt en dat internationaal kapitaal het land verlaat. Al hebben veel arme Surinamers juist voor de Mega Combinatie gekozen, wegens de beproefde verkiezingsbelofte van Bouterse: meer welvaart.

Een eerder profiel van Desi Bouterse is te lezen via nrc.nl/buitenland