Overheidsdocumenten moeten openbaar zijn

Uitgangspunt voor het wijzigingsvoorstel van Mariko Peters inzake de Wet openbaarheid van bestuur is het opzetten van een centraal digitaal register van beschikbare documenten; voor niet-openbare documenten kan digitaal een verzoek tot openbaarmaking worden ingediend (Opiniepagina, 21 mei).

Maar ook het voorstel van Peters draagt niet bij tot een meer transparante overheid. Zij gaat er immers van uit dat niet alle overheidsdocumenten openbaar kunnen worden gemaakt.

Niet slechts door de Rijksoverheid, maar door álle bestuurslagen worden burgers - die zich toeleggen op waarheidsvinding - misleid door het manipuleren met informatie.

De Tweede Kamer en gemeenteraden kan een verwijt worden gemaakt, omdat zij zich onvoldoende van hun controlerende taak kwijten. Zij zijn immers in staat om openbaarmaking van relevante overheidsdocumenten af te dwingen.

Dat een verregaande wijziging van de wet niet op de agenda van de Tweede Kamer staat, mag niet verbazen. Bestuurders worden immers voor een deel geworven onder de gekozen Tweede Kamerleden; Tweede Kamerleden maken daardoor deel uit van de gesloten bestuurscultuur.

Ook D66 - als partij van de bestuurlijke vernieuwing - laat aangaande de maatschappelijk gewenste openheid van bestuursorganen weinig van zich horen. Er is veel gewonnen, indien belanghebbenden toegang kunnen krijgen tot overheidsdocumenten om de muur van beslotenheid van de overheid te slechten.

Alle overheidsdocumenten moeten openbaar kunnen worden gemaakt, tenzij de veiligheid van de Staat der Nederlanden dan wel zijn burgers in het geding is. Maar Peters wil juist bij NAVO-verzoeken om de inzet van troepen bij vredesmissies openbaarheid van informatie opeisen. Dat is - in het kader van de veiligheid - niet verstandig.