'Geef slachtoffers inspraak bij verlofaanvraag gedetineerden'

gevangenisIdee op de valreep van demissionair minister Hirsch Ballin (justitie, CDA) voor het volgende kabinet. Vraag slachtoffers van misdrijven wat zij vinden van  een eventueel verlof voor de opgesloten verdachte of dader. Hij zei In het Algemeen Dagblad, hier, de onrust bij slachtoffers zo weg te willen nemen. En hen het idee te willen geven dat het strafrecht hen wel degelijk beschermt.

Kennelijk ontbreekt het daar toch aan, zo moet de bewindsman hebben geconcludeerd uit de ophef na de schorsing van de hechtenis van twee verdachten, Saban B. en Murat O. De minister oefende stevige kritiek op het oordeel van de rechters en stelde de Kamer voor beslissingen over verlof voor gedetineerden voortaan door de gevangenisdirecteur te laten nemen. Nu voegt hij daar de suggestie aan toe de slachtoffers daarbij inspraak te geven. Een dergelijke praktijk is bekend uit het Amerikaanse recht, waar parole boards bij beslissingen voor gratie of voorwaardelijke vrijlating, vaak ook het slachtoffer of nabestaanden horen.

Het openbaar ministerie moet dan voortaan wel een sluitende administratie van de slachtoffers hebben - in de zaak van Murat ontbrak het daar aan. In beide kwesties lieten slachtoffers weten zich bedreigd te voelen door de tijdelijke vrijlatingen. Advocaten wezen er op dat verlof regelingen de  bereidheid om te getuigen sterk doet afnemen, zeker als ze onverwacht komen. Ook bij andere, toekomstige slachtoffers. Aangenomen mag worden dat de slachtoffers zich tegen verlofregelingen zullen verzetten. Daarmee zal het voor een gevangenisdirecteur moeilijker worden een gedetineerde tijdelijk vrij te laten.

De rechterlijke macht wijst er overigens op dat het verleggen van deze bevoegdheid van een onafhankelijke rechter naar een stafdirecteur van Justitie in een gevangenis niet betekent dat de deur naar de rechter wordt gesloten. Toegang tot de rechter is immers een mensenrecht. Waarschijnlijk is  een weigering tot verlof door een directeur een voor ‘beroep of bezwaar vatbare overheidsbeslissing’ waarvoor de bestuursrechter als laatste instantie bevoegd is.

Politiek is de suggestie van de minister een tegemoetkoming aan de wensen van rechts en aan de burgerbeweging die het strafrecht op de korrel neemt. Meer aandacht voor het slachtoffer en een prominentere rol in het strafrecht wordt bijvoorbeeld al enige bepleit door het oud Kamerlid Joost Eerdmans (LPF), thans wethouder in Capelle aan de IJssel. Lees het pamflet op de website van het Burgercomité ‘tegen Onrecht’ dat hij heeft opgericht. Daar hoort een actieprogramma van zestien punten bij, dat hier is te vinden.

Lees hier meer over de verlofpraktijk voor gedetineerden. Onder de volgende voorwaarden wordt verlof altijd geweigerd:

  • Risico op recidive of onttrekking, gebleken onbetrouwbaarheid in het nakomen van afspraken, het ontbreken van een aanvaardbaar verlofadres of het risico op een ongewenste confrontatie met het slachtoffer.
  • Ook gedetineerden die na detentie als ongewenst vreemdeling het land moeten verlaten en gedetineerden die naast de vrijheidsstraf ook een tbs-maatregel hebben, komen niet voor verlof in aanmerking.

Reageren? Nuanceren en argumenteren verplicht. Volledige naamsvermelding.