Niet storen

Het kind als cash cow en het politieke seksschandaal: alles steekt uiteindelijk vanuit Amerika de oceaan over. Maar zoek de verschillen.

Wij zagen het kind dat de vliegramp overleefde ook. Met voor- en achternaam, in bed, op schoolfoto’s en vakantiekiekjes, ja natuurlijk was alles probleemloos op de Amerikaanse tv te zien. Niemand veroordeelde dat een Dutch newspaper afdrukte wat het zei. Alleen dat Nederland daar boos om werd, ja, dat was opvallend genoeg om NBC News te halen.

In Amerika zijn kinderen al jaren prooi van media. Ze hebben eigen realityshows, ouders verzinnen desnoods dat een zoontje per ballon is opgestegen om zo’n show te krijgen. Dat komt dan overal op tv, het kind moet mee liegen voor de camera’s, tot het overgeeft van de stress. Kleine kinderen van beroemdheden worden gestalkt door de roddelpers. Ze krijgen hun eigen coverstory’s.

Wat in Amerika gewoon is, steekt uiteindelijk altijd de oceaan over. Nu dus het kind als cash cow.

Van hieruit gevolgd doet die Nederlandse ophef wat nostalgisch aan. Gedragsregels voor ‘de media’? En de kijkcijfers dan? De lezersaantallen, hits, bestsellers, twittervolgers, de winst? Journalistieke beginselen zijn allang geen fundament van persvrijheid meer. Iedereen met een internetverbinding kan nu bekendmaken wat hij wil. Journalistiek fatsoen werd een keuze. Serieuze kranten geloven er hier nog in, meestal tenminste. Sommige grote nieuwsprogramma’s, in theorie. En een paar goede blogs. De rest zal het een zorg zijn: sue me.

En er stak nog iets de oceaan over. O ja, Jack de Vries, Nederland kreeg zijn eerste echte bewindspersoon die aftrad om een seksschandaal. Je zou die kwestie al bijna vergeten, want Jack de Vries is een knappe spindoctor. Dus kneedde hij zijn eigen falen als staatssecretaris (een kwalificatie die wel hout snijdt, als iemand om een verliefdheid opstapt terwijl zijn ondergeschikten in een oorlog vechten) om tot een daad van verantwoordelijkheid wegens „voortgaande publicitaire druk”. Punt uit, sorry hoor, en weg was hij. Of zoals de ex-staatssecretaris zelf opgewekt twitterde: twexit! Zand erover. Privé. Eindelijk stilte. Jack de Vries verdween handig uit beeld, om vermoedelijk over een tijdje weer opgefrist terug te keren.

Ligt het aan mijn gewenning aan de Amerikaanse pers dat ik de brave stilte, die sinds zijn vertrek in acht wordt genomen, niet begrijp? Privé? Niet storen? Ja, zijn eventuele falen als echtgenoot is privé. Maar wie hielp de staatssecretaris zijn affaire met een ondergeschikte stil te houden? Zijn verblijf in een kazerne? Wat wist de minister-president, vriend van de staatssecretaris, en hoe lang al? Wie op Defensie waren op de hoogte? Wie in het kabinet? Hoe chantabel werd de staatssecretaris, en misschien andere bewindslieden?

Geen serieuze Amerikaanse krant zou willen volhouden dat je hier nog van een privézaak kan spreken, ze zouden binnen een paar dagen speurwerk leveren. Dat is niet onethisch. Jack de Vries was staatssecretaris van Defensie, niet van Sport.

New York Times-columnist Gail Collins schreef in december een stuk met de kop ‘The Joys of Political Sex’. Ze begon met de zin: „Het is tijd dat politieke seksschandalen hun rechtmatige plaats in ons nationale debat terugwinnen.” Collins gaf voorbeelden van relevante politieke verliefdheden, zoals die van Democratisch senator Max Baucus. Hij nomineerde zijn minnares voor de politiek cruciale positie van federale aanklager in zijn staat Montana, toen niemand nog wist dat zij een stel waren. Een dag voordat Politico dat zou onthullen, trok Baucus die nominatie snel in. Het bewijst volgens Collins dat serieus spitten in politieke privélevens soms noodzakelijk is.

Geeft dat het nieuwe politieke roddelblad Binnenhof, hoor ik u nu grommen, dus maar het recht om lukraak in vuilniszakken van politici te graaien? Natuurlijk niet.

De zaak van Max Baucus toont volgens Gail Collins namelijk ook aan waarom serieuze journalisten hun seksschandalen zorgvuldig moeten kiezen. Voor de positie van Baucus, die zich eerder al handig onder donaties aan de corrupte lobbyist Jack Abramoff wist uit te draaien, had deze kwestie opnieuw geen gevolgen. Waarom niet? Omdat de zaak werd weggeblazen door alweer een nieuw seksschandaal, nu van de voor het nationaal belang volkomen irrelevante golfspeler Tiger Woods. Iedereen moest daar iets van vinden. Ook The New York Times schreef er veel over. Dankzij kijkcijfers en lezersaantallen ontsprong Baucus de dans alweer.

Wie het veelkoppig mediamonster wil temmen, kan dus maar beter de verschillen in het oog blijven houden. Serieuze journalisten kunnen het roddelblad Binnenhof prima doodzwijgen en toch vragen blijven stellen over Jack de Vries.