HP voelt concurrentie inlopen

De verkoop van computers en laptops trekt weer aan na de crisis van 2009. Marktleider Hewlett-Packard voelt de hete adem van de Aziatische mini-notebooks in zijn nek.

Aan het optimisme van HP’s topman Mark Hurd kan het in ieder geval niet liggen: „We hebben de beste producten uit de hele industrie, we winnen terrein op de markt en zijn vol vertrouwen over de enorme mogelijkheden die de toekomst ons biedt”, luidt zijn commentaar op de recente kwartaalrapportage van de grootste pc-producent ter wereld.

Een topman moet nou eenmaal positief zijn. Maar al herstelde HP zich met een omzetstijging van 12,6 procent ten opzichte van het moeilijke jaar ervoor (zonder valutavoordeel 4 procent), het bedrijf kan niet voorkomen dat de Aziatische concurrenten sneller groeien dankzij hun succes met goedkope netbooks. Hoewel HP die apparaten ook in het assortiment heeft, slaagt de Amerikaanse computerfabrikant er niet goed in te profiteren van de aanhoudende netbook-hausse die de pc-markt in 2009 overeind hield.

Kijkend naar de cijfers van het eerste kwartaal van 2010 in vergelijking met die van 2009, dan zijn het vooral Acer en Asus die hun marktaandeel hebben zien toenemen omdat ze enorme aantallen goedkope netbooks verkochten. Acer haalde het Amerikaanse Dell al in en lonkt nu ook – als het gaat om verkoopvolumes – naar de eerste positie. In West-Europa heeft Acer HP al ingehaald in het afgelopen kwartaal.

HP hoopt dat bedrijven eindelijk weer gaan te investeren in zakelijke laptops en pc’s. Die leveren meer op dan het lowbudget segment. Maar de zakelijke pc-uitgaven zijn eind 2008 over de hele linie bevroren dankzij die financiële crisis, tegelijk met de andere ict-uitgaven. Pas nu beginnen de kleinere bedrijven weer mondjesmaat te investeren in nieuwe computers met Windows 7 als besturingssysteem. Het is de verwachting dat de grotere bedrijven hun upgrades in de tweede helft van dit jaar gaan uitvoeren.

HP mag het groeitempo van de pc-markt dan niet optimaal benutten, de afdeling die servers voor datacentra verkoopt presteert uitstekend. Daarnaast probeert het bedrijf zijn portfolio snel te verbreden. Bijvoorbeeld door te investeren in de dienstensector met de overname van EDS (14 miljard dollar in 2008). Afgelopen maand volgde de overname van Palm (1,2 miljard dollar), in een poging mee te profiteren van de groei op de smartphonemarkt. Daar zijn nog aantrekkelijke marges te halen en zijn de kaarten qua marktaandeel nog niet helemaal geschud.

Op dit moment heeft HP echter weinig in de melk te brokkelen op mobiel gebied. Het bedrijf maakt iPaq-telefoons (een erfenis uit het Compaq-tijdperk) die draaien op een verouderd Windows Mobile besturingssysteem. Deze apparaten leggen het af tegen Noord-Amerikaanse concurrenten als Apple iPhone, Google Android en RIM BlackBerry.

Hetzelfde geldt voor Palm: deze fabrikant van smartphones was in de jaren negentig toonaangevend met toen vooruitstrevende pda’s. Palm verloor echter relevantie toen de smartphone de taak van digitale agenda en mobiel mailapparaat op zich nam. Een poging tot een comeback met het op de iPhone-gelijkende WebOS-platform mislukte, hoewel de reacties op Palms nieuwe product niet eens zo slecht waren. Het ontbrak Palm echter aan marketingkracht om een vuist te kunnen maken tegen Google, Apple, RIM en Nokia. Zo duurde het veel te lang voordat de toestellen met WebOS buiten de VS in de winkel lagen. Misschien gaat dat beter met hulp van HP, dat beschikt over een goed distributienetwerk en lange adem in financieel opzicht.

WebOS opent voor HP ook de deur naar een nieuwe groep mobiele apparaten: de tablet-pc’s. Dat zijn ultralichte laptops zonder toetsenbord maar met aanraakbesturing, bedoeld om films te kijken, te surfen, te gamen of digitale boeken te lezen. Deze gadgets zijn vooral gericht op entertainment.

Tot nu toe heeft alleen Apple een tablet-pc op de markt gebracht, de iPad. Er werden van dit apparaat in de eerste maand één miljoen exemplaren verkocht. Analisten verwachten dat er in het komende jaar 10 miljoen tablet computers verkocht worden. Misschien zijn ze net zo optimistisch als Mark Hurd, maar aan de andere kant heeft het netbook bewezen dat consumenten het geen probleem vinden om een extra computer in huis te halen, naast hun gewone laptop of pc.

De meeste pc-fabrikanten denken aan Google Android of Windows 7 als besturingssysteem voor hun tablet-pc’s. Maar HP wil zich kunnen onderscheiden en gaat WebOS van Palm inzetten voor deze categorie. Dat is een tegenvaller voor Microsoft, sinds mensenheugenis een trouwe partner van HP. Afgelopen januari hield Microsoft-baas Steve Ballmer nog trots een HP Slate (‘kleitablet’) omhoog, een tablet-pc die op Windows 7 draait. Of beter: zou gaan draaien.

Maar de Slate is tot nader orde uitgesteld om het apparaat geschikt te maken voor WebOS. Steve Ballmer heeft geen tijd om daar boos over te worden: hij heeft zijn handen vol aan de ontwikkeling van zijn eigen mobiele platform, Windows 7 Phone, dat eind dit jaar op de markt moet komen.