Graflibellen

Libellen paren nabij water, vrouwtjes leggen eieren in water en larven leven onder water. Elke insectenkenner weet het: geen water, geen libellen. Groot was daarom de verbazing van Gábor Horváth toen hij op een kerkhof in Hongarije libellen waarnam, terwijl het dichtstbijzijnde open water pas op een afstand van twee kilometer te vinden was. Onderzoek wees uit dat het om heidelibellen ging. Ze vlogen in ‘tandems’ – de karakteristieke paarpositie van libellen – boven horizontaal geplaatste, zwart gepolijste grafstenen. Of ze zaten op de ijzeren hekjes, steevast rond hetzelfde graftype. Met een serie ingenieuze metingen en experimenten (Freshwater Biology 52: 1700-1709) toonde Horváth aan waarom libellen sommige stenen voor water aanzien: zwart gepolijste grafstenen en gladde wateroppervlakten polariseren licht op exact dezelfde manier. Heidelibellen vliegen op kerkhoven dus regelrecht in een ecologische val. Talloze andere waterinsecten worden op dezelfde manier aangetrokken door rode en zwarte auto’s. Ook dit gedrag leidt tot niets, behalve lakschade.