Geen ernstige fouten in zaak-Lucia de Berk?

In mijn boek Lucia de B.: de reconstructie van een gerechtelijke daling (2006) heb ik de vele, beschamende fouten van het Haagse hof in die zaak uitgelegd. Voor controleerbaarheid heb ik overal referenties gegeven. Het maakt allemaal niets uit. Mr. Erik van den Emster, voorzitter van de Raad voor de Rechtspraak, construeert zijn eigen verhaal (Opinie & Debat, 15 mei). Zijn analyse is gebaseerd op de arresten, zo zegt hij, maar daarmee is het ook gebaseerd op de ficties die het arrest van het Haagse hof ontsieren.

De veroordeling blijkt volgens Van den Emster een treurig misverstand. Er is geen ernstig verwijtbare rechterlijke fout gemaakt. Hij brengt de gemaakte fout terug tot een probleem met deskundigen. Hadden die al in Den Haag, in plaats van pas in Arnhem opgemerkt dat de ademhaling eerder dan het hart stopte, en daarbij aangegeven dat er dus geen sprake van een digoxinevergifting was, dan was het nooit tot een foute veroordeling gekomen. Helaas ligt de zaak nog eenvoudiger. Het Haagse hof heeft bij volle bewustzijn een verhaal over een vergiftiging bedacht waarvan het wist dat het niet waar kon zijn. De tijd waarmee het hof Lucia verbond aan de vermeende moord, was door de – ook aan het hof bekende – trend graphs, die een continu overzicht geven van de hartslag- en ademhalingfrequentie, uitgesloten.

Het Haagse hof heeft verder bij volle bewustzijn voorrang verleend aan belastende uitslagen van ouderwetse, onnauwkeurige methoden om digoxineconcentraties te meten, boven de ontlastende uitslagen van de goudenstandaardmethode.

Het Haagse hof verweet Lucia het weglaten van relevante gegevens uit het verpleegkundig verslag, maar citeerde als bewijs daarvoor bij volle bewustzijn een verklaring van een verpleegkundige die precies het tegendeel zegt. De verklaring wordt op maat gesneden en aldus gedenatureerd in het arrest opgenomen.

Ten slotte, het Haagse hof heeft geen enkel excuus voor zijn getoonde onbegrip. De voortreffelijke pleitaantekeningen van advocaat Stijn Franken legden in alle gevallen de onschuld van Lucia glashelder uit. Van den Emster schrijft: „Ik kan het echt geen ernstig verwijtbare fout van de rechter vinden.” Ik zou zeggen: Dream on!

Ton Derksen

Emeritus hoogleraar wetenschapsfilosofie, indiener van de zaak Lucia de B. bij de CEAS