Dr. Zeepaard kan touwklimmen

De Proefjesfabriek

Deze week klimt je eigen zeepaard langs twee trektouwtjes omhoog. Het ziet er geheimzinnig uit.

Wat heb je nodig? Een stuk karton, potloden, een rietje, een halve meter touw, plakband, twee moeren of stukjes klei en een spijker in de muur. (Is die er niet, dan kun je ook een kapstok of deurklink gebruiken.)

Wat moet je doen? - Teken op een rechthoekig karton een zeepaard.

- Knip van het rietje twee stukken af van ongeveer vijf centimeter.

- Plak de rietjes met plakband achterop het karton. Plak ze in de lengterichting (dus zo dat ze van de staart naar het hoofd lopen). Plak ze ook een beetje scheef, zodat er tussen de bovenkanten van de rietjes één centimeter zit, en tussen de onderkanten twee centimeter.

- Haal het touwtje door de rietjes en maak aan de uiteinden de stukjes klei of de moeren vast.

- Schuif je zeepaard naar beneden en sla de lus bovenin het touw om de spijker. Trek dan om beurten aan de uiteinden met de gewichtjes. Zie je wat er gebeurt?

Hoe kan dat? Als het touwtje recht door het rietje glijdt, trek je het makkelijk naar beneden. Trek je bijvoorbeeld aan de rechterkant, dan glijdt het touwtje aan die kant zo door het rietje. Maar links hangt het touwtje scheef ten opzichte van het riet. Het klemt een beetje tegen de onderkant van het rietje – als een rem. Daardoor trek je het zeepaard mét het touwtje een stukje mee omhoog. Trek je daarna aan het linkertouwtje, dan hijs je het zeepaard rechts op. Zo klimt je zeepaard, links-rechts-links-rechts, steeds verder omhoog.

Michiel van Nieuwstadt

Meer www.nrc.nl/kleinewetenschap