Betogingen in Cannes tegen koloniale film

Meer dan duizend mensen hebben gisteravond in Cannes gedemonstreerd bij de première van de film Hors-la-loi van de Frans-Algerijnse regisseur Rachid Bouchareb. De demonstranten, onder wie oud-strijders en leden van de extreemrechtse beweging Front National, verklaarden op te komen voor de Franse slachtoffers van het beruchte bloedbad in het Algerijnse Setif, dat plaatsvond op 8 mei 1945. Hun leed wordt in de film verzwegen, vinden zij.

Bij het festivalpaleis in Cannes vonden strenge veiligheidscontroles plaats. Overdag demonstreerde al een klein aantal Franse oorlogsveteranen, decoraties opgespeld, tegen de film. Ook een Franse parlementariër van de rechtse UMP beklaagde zich over de film, zonder dat hij die had gezien. De film schildert volgens hem de Franse koloniale geschiedenis eenzijdig negatief.

Hors-la-loi is een meeslepend epos, dat de dekolonisatie van Algerije probeert te vatten binnen de conventies van een gangsterfilm. Bouchareb, die eerder met dezelfde acteurs Indigènes maakte, over de miskende rol van Noord-Afrikaanse soldaten in het Franse leger tijdens de Tweede Wereldoorlog, vertelt het verhaal van drie Algerijnse broers die na de oorlog in Parijs neerstrijken: de eerste ontwikkelt zich tot de militante leider van de gewapende strijd voor een onafhankelijk Algerije; de tweede begint een nachtclub in Parijs en houdt zich afzijdig van de politiek; de derde broer zit daar een beetje tussen in. Tussen de militante Algerijnen en de clandestiene beweging La Main Rouge die hen naar het leven staat, ontstaat een kat-en-muisspel dat veel weg heeft van een maffiaoorlog.

Steen des aanstoots is vooral de scène waarin Bouchareb het bloedbad verbeeldt dat Franse kolonisten aanrichtten in Setif, waarbij duizenden Algerijnen de dood vonden. De film laat uitgebreid zien hoe zij worden afgeslacht door de Franse militairen. Maar daar waren incidenten aan vooraf gegaan, waarbij juist Fransen slachtoffer werden van nationalistisch geweld in Algerije. Die context laat de film onvermeld, wat Bouchareb op scherpe kritiek is komen te staan.

Bouchareb benadrukte in Cannes dat hij in de eerste plaats gewoon een film heeft willen maken. Hij zei te hopen op een kalm en waardig debat over de koloniale geschiedenis van Frankrijk in Algerije, zodat de jongere generaties deze bladzijde kunnen omslaan.