Verbod op 'short gaan' helpt niet

De Duitse bondskanselier Angela Merkel heeft plechtig verklaard dat Griekenland „niet het Europese Lehman Brothers zal worden”. Toch doen de onnodige beperkingen van het naked short selling (speculeren op koersdalingen) van effecten, die haar land heeft ingevoerd, denken aan de paranoïde en vruchteloze campagne die Dick Fuld, de topman van Lehman Brothers, vanuit zijn kantoor aan 7th Avenue voerde voordat zijn Wall Street-firma uiteindelijk omviel. Het bevechten van de markt à la Dick Fuld zal de Europese problemen niet oplossen.

Het Duitse ministerie van Financiën heeft op dinsdag naked short selling verboden van de aandelen van Duitslands tien grootste financiële instellingen, en van staatsobligaties en ‘credit default swaps’ (een soort kredietverzekeringen) op die staatsobligaties. In plaats van de volatiliteit van de markten te verminderen, sloegen ze juist op hol. Een van de zorgen is dat de Duitse regering vreest dat de zaken binnenkort een slechte wending zullen nemen.

Maar dat is niet het enige zorgwekkende aspect van de stap van Merkel. De kerkhoven van de financiële geschiedenis zijn bezaaid met de grafstenen van managers en overheidsfunctionarissen die speculanten de schuld probeerden te geven van hun problemen, en niet de onderliggende oorzaken aanpakten. Er is geen leerzamer voorbeeld dan de voormalige topman van Lehman Brothers.

Een paar weken voordat Lehman in september 2008 failliet ging, zei Fuld tegen bezoekers dat Lehmans werkelijke vijanden de ‘short sellers’ waren, die tegen de firma speculeerden. Vragen over het afslanken van de opgezwollen balans van Lehman, of over het binnenhalen van nieuw kapitaal, werden snel gepareerd met strijdlustige betogen over de noodzaak om het ‘short gaan’ aan banden te leggen.

Het is waar dat sommige beleggers baat hadden bij een ondergang van Lehman. Maar hun argumenten, zoals dat van David Einhorn van Greenlight Capital over de reële waarde van het commerciële vastgoed in de boeken van Lehman, bleken maar al te zeer te kloppen. In plaats van door de zure appel heen te bijten, zijn verlies te nemen en nieuw kapitaal binnen te halen, trachtte Fuld de boodschapper om zeep te helpen.

Merkel verkeert uiteraard in een heel andere positie. Duitsland is in dit verhaal niet het equivalent van Lehman Brothers: de overheidsfinanciën van het land zijn in goede vorm. En eerdere beperkingen op het naked short selling in de marktgeoriënteerde Verenigde Staten en Engeland verschaffen haar wel enige dekking.

Toch bestaan de problemen van de eurozone, die ook van invloed zijn op Duitsland, niet alleen op de handelsschermen van de hedgefondsen. Ze zijn gelegen in de economieën van Griekenland en andere landen, die hun lot hebben verbonden aan de eenheidsmunt, maar er niet in zijn geslaagd hun overheidsfinanciën op orde te houden.

Totdat deze problemen zijn aangepakt, zal het verbieden van naked short selling niet helpen. De marktkrachten zullen dan nog steeds wegen weten te vinden om hun harde oordeel kenbaar te maken.

Rob Cox