Spionnenchef Obama treedt af na kritiek

Dennis Blair, het hoofd van de gezamenlijke Amerikaanse inlichtingendiensten, heeft gisteren zijn ontslag ingediend. In de zestien maanden dat hij die functie bekleedde, kwam hij meerdere malen hard in botsing met het Witte Huis en de CIA.

Blair is de eerste hoge adviseur in het veiligheidsteam van president Barack Obama die vertrekt. Obama zou hebben aangedrongen op zijn aftreden. Blair treedt officieel vandaag af.

Blair, een voormalige admiraal van de Amerikaanse marine, werd door Obama aangesteld. Hij was het derde hoofd van de gezamenlijke inlichtingdiensten in vijf jaar. De positie werd in 2004 gecreëerd om de zestien verschillende Amerikaanse geheime diensten beter te coördineren, en paste binnen een reeks hervormingen van de diensten die bedoeld waren om een herhaling van de aanslagen in New York in 2001 te voorkomen.

Vanaf het begin bleek het bureau van de hoogste veiligheidsadviseur echter zwak, omdat zijn bevoegdheden slecht waren gedefinieerd. Obama had Blair belast met de taak om een einde te maken aan controversiële programma’s van de inlichtingen diensten (zoals de omstreden verhoortechnieken van de CIA), die voor imagoschade in het buitenland hadden gezorgd. Maar Blair slaagde er niet in om daar verandering in te brengen. Hij zou onvoldoende autoriteit hebben. Achter de schermen botste Blair met de directeur van de CIA, Leon Panetta, toen hij bij het Witte Huis steun zocht om zijn macht te vergroten.

Het Witte Huis uitte felle kritiek op Blair na de mislukte aanslag op Eerste Kerstdag, toen een jonge Nigeriaan een vliegtuig dat onderweg was naar Detroit probeerde op te blazen. Washington was furieus over Blairs bekendmaking destijds dat er op dat moment geen speciale verhoorteams beschikbaar waren. Maanden daarvoor zou al besloten zijn om die teams te formeren. Blair zelf gaf het Witte Huis hiervan de schuld. Deze week werd overigens bekend dat de verhoorteams nu al enige maanden aan het werk zijn.

Blair kwam verder onder vuur te liggen door een deze week verschenen rapport van de inlichtingencommissie van de Senaat, dat onderzoek had gedaan naar de aanslag op Eerste Kerstdag. Volgens het rapport hadden de geheime diensten „systematische fouten” gemaakt en had, als de diensten goed hadden gefunctioneerd, de verdachte nooit in een vliegtuig naar de VS kunnen zetten.

Wie Blair gaat opvolgen, is nog onbekend. (Reuters)