Pokeraars, gangsterliefjes, haaien en Mocrodwergen

Khalid Boudou: Alles of niets Lebowski, 256 blz. € 13,95 **

Khalid Boudou schrijft over kleine krabbelaars die overleven in de kieren van het gewone leven. Zijn personages staan in de ranzige keukens van een wegrestaurant of jakkeren met pizza’s door de stad. In Alles of niets exploreert Boudou de schimmige wereld van het pokerspel.

De 17-jarige Melle is een nerd, die op internet een passie voor pokeren ontwikkelt. Zijn oom Walter neemt hem mee op reis voor potjes aan echte pokertafels. Na enkele tegenvallers valt oom Walter in handen van een gevaarlijke schuldeiser en Melle moet op zoek naar geld. Melle doet dat met behulp van Cecilia, het gangsterliefje van de schuldeiser.

Boudou toont zich de schrijver van het grote gebaar. Personages worden in een paar woorden neergezet, veelal met etnische stereotypen; een Marokkaanse speler heet ‘Mocrodwerg’. En de schrijver kijkt niet op een ontvoering of moord meer of minder.

Maar grote gebaren vereisen precisie en die ontbreekt in Alles of niets. Boudou hanteert steeds hetzelfde hoge verteltempo, waardoor de spanning wegvloeit voordat die goed en wel is opgebouwd. Cruciale scènes missen daardoor suspense. De tweede helft van het boek verzandt ook doordat Boudou geen kaas heeft gegeten van het construeren van een plot.

En ook oom Walter: hij is een typisch Boudou-personage: onsmakelijk en ordinair, met ‘een litteken op zijn vette reet.’ Zo afstotelijk dat het je als lezer niets kan schelen dat hij wordt ontvoerd. Hij is de verpersoonlijking van de liefdeloze omgang van Boudou met zijn personages. Een uitzondering is Cecilia. Ze is misschien onbetrouwbaar, maar ze is beschaafd en op haar manier aardig. De omgang van Melle en Cecilia is het beste stuk van het boek, omdat daarin verschillende persoonlijkheden met elkaar botsen. Een oase van rust in een dodelijk vermoeiend boek.

Karel Berkhout