Pleidooi voor een tweede praatzender

Laatst luisterde ik naar 3FM. Marlies Dekkers toonde haar nieuwe lingerielijn op het filmfestival van Cannes en ‘Coen en Sander’ van de gelijknamige ‘show’ besteedden er aandacht aan. Dekkers heeft de borstomvang van Isabelle Adjani opgemeten, vertelde ze. „Had ze een beetje goeie prammen?” vroeg een van de presentatoren. Dekkers liet zich niet van de wijs brengen. Ze vertelde dat op de nieuwe lingerie juweeltjes zijn aangebracht. De presentator: „Als ik mijn broek uittrek zie je pas echt een juweel.”

Het onderwerp van dergelijke gesprekjes doet niet ter zake, alleen de lol van de presentatoren telt. Maar het gaat verder dan ongeïnteresseerdheid: het tegen elkaar opbieden in smakeloosheid en het niet serieus nemen van de gesprekpartners is tot standaard geworden. De slachtoffers laten zich in ruil voor wat publiciteit maar al te graag in de maling nemen. Dit soort afzeikradio, dagelijks te beluisteren op commerciële zenders, is een publieke omroep onwaardig.

De muziekzenders van de publieke omroep zijn keurig naar leeftijd en voorkeur van de luisteraars ingedeeld. Voor de jongsten is er FunX met ‘de muziekmix van de straat’, 3FM brengt popmuziek voor oudere jongeren en de muziek van Radio 2 is voor 35- tot 54-jarigen. Nog iets ouder zijn de luisteraars van Radio 5 Nostalgia, die houden van de hits vanaf WO II. Radio 4 staat met een oorspronkelijke platenkeuze en bijzondere concertregistraties haaks op de commerciële tegenvoeter Classic FM, waar Mantovani, Morricone en de herkenningsmelodie van The Onedin Line tot het klassieke repertoire worden gerekend. Toch ontsnapt Radio 4 niet aan de Top-zoveel-ziekte, die onder alle muziekzenders woekert. Op Radio 4 worden ‘de beste vierhonderd klassieke muziekstukken’ gekozen door luisteraars en de onvermijdelijke bekende Nederlanders.

Voor de liefhebbers van jazz, wereldmuziek en ‘cross over’ is Radio 6 opgericht. ’s Ochtends is er „het nieuws, de kranten, een artiest op het Erepodium en het spel de Mystery Guest” door Jaap Brienen. En ’s avonds staat op deze zender het kunstprogramma De Avonden geprogrammeerd. De muziekliefhebbers beschouwen deze programma’s ongetwijfeld als ongenode gasten.

Daarom stel ik voor naast de nieuwszender Radio 1 een tweede zender op te richten, naar het voorbeeld van France Culture. Hier worden programma’s als De Avonden, Kunststof, Opium, Holland Doc Radio en andere culturele en documentaire programma’s ondergebracht. Daarnaast gespecialiseerde kunstrubrieken, recensies, beschouwingen, hoorspelen en debatten. De muziekzenders van de publieke omroep moeten zich tot muziek beperken.