Niet te begrijpen en toch fantastisch

David Letterman is ingenomen met Obama’s kandidaat voor het Hooggerechtshof. In zijn Late Show op zender Het Gesprek zei hij vorige week dat Elena Kagan heel intelligent is. „Ze is zo enorm slim,” dikte hij het nog wat aan, „dat ze begrijpt waar Lost over gaat. Echt waar, zo intelligent is ze.”

Dat leverde hem applaus op van de mensen in de zaal die net als vele anderen geboeid kijken naar de slotafleveringen van de dramaserie Lost, zonder veel te snappen van wat er gebeurt. Vanavond om 22.20 uur begint op Net5 het op één na laatste deel en volgende week vrijdag zal de serie na een extra lange aflevering voorgoed voorbij zijn. Maar de kans lijkt klein dat dan iemand met een gevoel van opluchting zal opveren van de bank: „Oooh, zat het zo in elkaar!” Kijken naar Lost is meer als kijken naar de laatste stuiterende rondjes van een rouletteballetje: ergens zal het tot rust komen.

De eerste beelden van Lost zes jaar geleden waren verbluffend mooi. Een man komt bij bewustzijn tussen de resten van een vliegtuigwrak. Hij ontdekt dat hij is gecrasht op een onbewoond eiland en dat hij niet de enige overlevende is. Het is het begin van een visueel prachtig verteld en ook toen al ingewikkeld verhaal waarin droom en werkelijkheid in elkaar overvloeien. Op het tropische eiland worden de overlevenden aangevallen door een ijsbeer – merkwaardig – en door een monster dat als een reusachtige slang van rook alles vernietigt. Het eiland blijkt ook niet onbewoond te zijn en er gebeuren zeer vreemde dingen. Soms lijkt het alsof iedereen dood is en alles zich in de hel afspeelt.

Lost vertelt het verhaal via de bijna twintig overlevenden, die allemaal belangrijke rollen spelen. Door dat ensemblespel bleef het boeiend de raadsels te zien groeien en groeien. Sinds Twin Peaks had geen tv-drama zo veel pretenties.

Zoals het gaat met succesvolle series moesten er steeds nieuwe seizoenen worden gevuld. Makers J.J. Abrams en Damon Lindelof ontdekten al snel dat ze de zaak niet onbeperkt konden rekken. Zelfs zij dreigden de controle over de barokke constructie te verliezen. Ze beloofden daarom dat Lost na het zesde seizoen in 2010 zou stoppen en dat er een bevredigend einde zou komen.

Dat einde is vanavond in Amerika en volgende week vrijdag op Net5. Of het lukt om in minder dan drie uur speeltijd alles af te hechten dat in de voorgaande 110 afleveringen overhoop is gehaald?

Waarschijnlijk niet, maar missen zal ik Lost zeker, al begrijp ik lang niet alles. Lost is uniek door de talrijke uitgewerkte personages en hun onderlinge relaties. Plus die absurd ingewikkelde verhaallijn met tijdreizen, parallelle werelden, demonen – en zelfs een soort messias – en vooral dat surrealistische eiland dat de eigenlijke hoofdrolspeler bleek.

Wie na volgende week bang is zijn wekelijkse dosis complottheorieën te missen, moet zondag even naar Fringe kijken. Geen harddrug als Lost, maar het helpt een beetje tegen de ontwenningsverschijnselen.