Juanita, de zus van Fidel

De dictator zou hij verdrijven, democratie zou hij stichten, voor rechtvaardigheid zou hij zorgen. Alleen de eerste belofte kwam hij na. Verder bleek Fidel Castro net zo’n machtswellusteling als zijn voorganger, die hij in 1959 van de troon stootte. Twee jaar later kondigde Castro doodleuk aan dat hij een marxist-leninist was en dat ook altijd zou blijven. Een schok, aldus zijn zeven jaar jongere zus Juanita (1933). Ze had de door haar broer geleide Cubaanse Revolutie actief gesteund: toespraken gehouden in Cuba, geld ingezameld het buitenland. „Niemand had er al die jaren ook maar een seconde aan gedacht dat hij een communist zou worden”, zei ze tegen een AP-journalist. Haar twijfels kregen de overhand toen Fidel tegenstanders liet executeren en sovjet style boerderijen onteigende, ook die van zijn eigen, gegoede familie.

Juanita verkocht nog gauw het vee op het erf van haar moeder. Ook bood ze onderdak aan tegenstanders van het steeds dictatorialer regime van haar broer. Fidel Castro’s mening over Juanita in drie woorden: „een antirevolutionaire worm”. Sinds 1963 hebben ze elkaar niet meer gesproken.

In 1964 begon Juanita Castro een nieuw leven in Miami. In de wijk Little Havana zette ze een kleine drogisterij op, Mini Price Pharmacy. Ze werkte er twaalf uur per dag en nam per twee weken slechts één dag vrij. Intussen bleef ze zich inzetten voor een beter Cuba, hield lezingen op universiteiten, was een vaste gast op de Miami Cuban Radio en verscheen soms op de nationale, Amerikaanse tv. In 2007 ging ze met pensioen.

Twee jaar later verschenen haar memoires. Prompt werd ze wereldnieuws. De zus van Fidel Castro bleek een oud-CIA-spion. Van 1961 tot 1964 werkte zij onder de codenaam Donna samen met de aartsvijand van haar broer. Ze verborg documenten in voedselblikken en communiceerde via een clandestiene kortegolfradio naar haar CIA-agent. Via een deuntje uit Madame Butterfly liet de geheime dienst weten of er wel of geen bericht voor haar was.

Juanita alias Donna wilde niet betaald worden voor haar diensten en weigerde aan gewelddadige acties mee te werken. In 1964, toen ze emigreerde, eindigde de samenwerking. Donna werd weer Juanita, houder van een kleine drogisterij.

Ingmar Vriesema