AbvaKabo maakt ruk naar activistisch links

Een richtingenstrijd binnen de ambtenarenbond werd gisteren beslecht met een zege voor de voorstanders van een radicalere koers. „Een aardverschuiving.”

In de top van de grootste ambtenarenbond FNV AbvaKabo heeft zich een ruk naar activistisch links voltrokken. Voorzitter Edith Snoey werd tijdens het jaarlijks Bondscongres door de leden herkozen, maar 9 van de 15 bestuursposten worden nu bezet door dissidenten en zogenaamde ‘kloofdichters’ die een meer radicale koers willen varen.

Binnen de op een na grootste vakbond in Nederland woedt al maandenlang een richtingenstrijd tussen de coöperatieve ‘polderaars’ en de ‘strijdbaren’, onder wie een kern van SP’ers die via harde actie de belangen van leden wil behartigen.

„Een aardverschuiving”, oordeelden kaderleden na afloop van de stemming in De Doelen in Rotterdam. „Nu gaat de strijd tegen de sociale afbraak in Nederland pas echt beginnen.”

Lot van Baaren, kaderlid van AbvaKabo uit Rotterdam en SP-activist, is een van de kloofdichters die in de bondsraad is gekozen. „Als het poldermodel te weinig oplevert, moet je andere wegen zoeken”, zei zij. De machtsverschuiving belooft harde acties tegen de komende bezuinigingen die politieke partijen bepleiten op het gebied van de sociale zekerheid en de publieke sector.

Snoey verhulde gisteren niet dat de verkiezingsuitslag een moeizame is. „U heeft gekozen, maar u maakt het ons niet altijd makkelijk”, zei ze tegen de volle zaal met congresleden. Ze wees erop dat er fel campagne is gevoerd waarbij voor haar soms „de grenzen van fatsoen” waren overschreden. De kritische kaderleden en de groep kloofdichters hebben op hun beurt het bestuur de afgelopen weken beschuldigd van „manipulaties” en tegenwerking.

Er zijn vijftien mensen gekozen, maar sommigen hebben nog wel „een appeltje met elkaar te schillen”, zei Snoey. „Ik zal zorgen dat het appeltje geschild wordt.”

Snoey is van plan de vernieuwingskoers verder voort te zetten. Al gaf ze toe dat het „een behoorlijke klus” zal zijn. De voorzitter was na de verkiezingsuitslag zichtbaar aangedaan, omdat haar jarenlange naaste medewerker, vice-voorzitter Xander den Uyl, in het dagelijks bestuur juist de prijs moest betalen voor het nieuwe beleid en werd weggestemd.

Den Uyl gold als initiatiefnemer van de vernieuwingskoers, die twee jaar geleden is ingezet. De bond was zo’n 20.000 leden verloren in enkele jaren en was te weinig zichtbaar. Er volgde een reorganisatie en diverse marketingprojecten werden in gang gezet.

Maar de koers staat te ver van de leden af die willen dat hun belangen worden behartigd, luidde de kritiek. De vakbondstop was te veel met marketing en technocratische projecten bezig en te weinig met verbetering van arbeidsvoorwaarden. De mislukking van het maandenlange slepende overleg in de Sociaal-Economische Raad (SER) vorig jaar over de AOW voedde de boosheid van een deel van de leden.

De bond had eerder uit het overleg moeten stappen en moeten vasthouden aan de AOW-leeftijd van 65, vond een deel van het kader. Daarop besloten de zogenaamde kloofdichters en andere critici van het bestuur een greep naar de macht te doen.

Twee leden van het dagelijks bestuur worden nu vervangen door critici en tevens een meerderheid van de leden van de bondsraad. Voor Van Baaren en de kloofdichters is de agenda voor de toekomst helder. „We zetten de aanval in op de afbraak van sociale zekerheid”, zei ze gisteren na de verkiezingen. Het moet mogelijk blijven met 65 jaar met werk op te houden tegen een „welvaartsvast pensioen”. En „we gaan praten wie de rekening van de crisis gaat betalen”, zei Van Baaren. Dat zijn voor de nieuwe bestuursleden van AbvaKabo „niet de mensen aan de onderkant”.

De eerste vuurproef komt eraan, want op hoog niveau is bij de sociale partners een pensioenakkoord in de maak. Vorige week liet de scheidende, jarenlange pensioenonderhandelaar van de werkgevers, Gerard Verheij (VNO-NCW), doorschemeren dat er een „serieuze kans is dat we er samen uitkomen”. Vakbonden en werkgevers onderhandelen sinds begin dit jaar weer over manieren om de aanvullende pensioenen betaalbaar te houden en over verhoging van de leeftijd voor AOW en pensioen in de hoop er voor de verkiezingen op 9 juni uit te zijn.

„Een pensioenakkoord van sociale partners is voor ons altijd te verkiezen boven politieke afspraken”, zei Snoey. Maar de race is nog niet gelopen, want „we willen een flexibele AOW waarbij we zelf kunnen kiezen wanneer we uittreden.”