Een gedeeld en vooral gezellig verleden

Volgens de wet van het zinkend cultuurgoed kon het niet uitblijven: nadat eerst serieuze omroepen de geschiedenis omhelsden, hebben nu ook meer populaire zendgemachtigden het verleden ontdekt. Radio 5 is overdag getransformeerd tot ‘Radio Nostalgia’, waar ‘gouwe ouwen’ worden afgewisseld met lichtvoetige herinneringen. In de programmering komt het woord ‘gezellig’ veelvuldig voor.

Nostalgia is verzot op dag- en weekacties. Zo hadden ze al de Elvis-dag, de Toon Hermans-dag, de week van het Nederlandse lied en de Top-100 van de jaren vijftig en zestig. Deze week is Ray Charles ‘weekartiest’, volgende week staat de zender geheel in het teken van de jaren zeventig. Dat betekent tot zeven uur ’s avonds „uitsluitend muziek uit de jaren 70”, aldus de website van de zender, afgewisseld met ‘toppers van toen’ als Albert Mol en Willem Duys. Een schot in de roos, getuige de reacties van luisteraars. „Kon ik deze tijden maar es overdoen. Leuke en mooie herinneringen”, schrijft Willem Godwaldt.

Op de site heeft de zender ‘Museum Nostalgia’ ingericht. In ‘zalen’ met thema’s als ‘huishouden’, ‘kleding’ of ‘seksuele revolutie’ kunnen luisteraars een verhaal met foto deponeren. Het nu nog vrij lege museum presenteert een enkel interessant artefact. In de zaal ‘emigratie’ schrijft een vrouw gedetailleerd hoe ze als kind onverhoopt snel uit Canada was teruggekeerd, nadat haar vader was verongelukt. Mooie herinneringen ook aan de minirok, de pil, de eerste transistorradio’s en populaire radio- en tv-programma’s. Dit initiatief kan uitgroeien tot een informatiebron voor sociale geschiedschrijving, maar haast is geboden: het prijkt naast de enige advertentie op de site, waarmee de doelgroep pijnlijk scherp wordt afgebakend: Alzheimer Nederland.

Adres onbekend op Radio 2, de moeder aller retroradioprogramma’s, gaat onvermoeibaar door met zoeken naar de verloren tijd. Soms wordt de gezochte al tijdens de uitzending de studio binnengesleept. Die ontmoetingen zijn steevast ‘héél bijzonder’, de jeugdvrienden zijn ‘niets veranderd’. Maar het enthousiasme is niet altijd wederzijds. Afgelopen zondag wenste de door Marina gezochte jeugdvriend Rob „het hierbij te laten”. Kon Marina hiermee leven, wilde de presentator weten. „Ja hoor, ik heb het alleen heel anders beleefd dan hij.”

Deelname is belangrijker dan het resultaat. Want voor wie iemand zoekt, is de radioroute in de internettijd nogal omslachtig.

De aantrekkingskracht van retroradio schuilt dan ook in de bindende factor: luisteraars zijn deelgenoot van een door de radio uitgelicht tijdperk en ontlenen daaraan een reden van bestaan.