Radio 1 moet waken voor populisme

Bij crises en rampen schakel ik tussen Radio 1 en Business News Radio. Dat is radio op zijn best. Een hoorbaar koortsachtige sfeer in de studio’s, verslaggevers op de plek des onheils en telefonisch contact met betrokkenen en deskundigen. BNR legt het meestal af in snelheid, maar ze zijn doorgaans bewonderenswaardig alert gezien het kleinvoud aan mensen en middelen ten opzichte van Radio 1. De vaste programmering van BNR is nogal schreeuwerig. Veel Talk Radio, waarbij de presentatoren nadrukkelijk hun eigen mening naar voren brengen.

Radio 1 gaat op de schop vanwege de komst van PowNed en WNL. Programma’s worden in september verhuisd of verdwijnen, uiteraard tot verontwaardiging van de programmamakers. Het plan is om BNR-presentator Prem Radhakishun zijn kunstje op Radio 1 te laten vertonen. Waarom laat de publieke omroep ook bij de radio de oren hangen naar de commercie, terwijl die juist zou moeten doen wat anderen niet doen? Te vrezen valt dat hierdoor, en door de signatuur van de nieuwelingen, de zender een populistische impuls zal krijgen. Terwijl nu al door de week het ‘format’ van Radio 1 een staccato oplevert van vlotte studiogesprekjes, luisteraarsmeninkjes en jingles.

In het weekeinde ontstijgt de zender de actuele agenda. Het praatprogramma Kamerbreed staat altijd rustig stil bij de actualiteit en verdiept zich vervolgens in een thema – en dan hoor je veel wetenswaardigs. Zaterdag ging het over de stand van het land onder de eurocrisis. SCP-directeur Paul Schnabel merkte op: „Gelijkheid en vrijheid worden in dit land zeer gewaardeerd, in tegenstelling tot hoffelijkheid en inschikkelijkheid.”

Opstaan met Vroege vogels blijft een genoegen. Zondag hadden de programmamakers lieslaarzen aangetrokken om op het wad naar oesters en kokkels te zoeken. De zuigende stappen in het slik, de wind in de microfoon en de krijsende meeuwen, ze overstemden bijna het thema: waar komt ons eten vandaan? De zee is bijna leeggevist, waarschuwde Dos Winkel, maker van de film Sea the Truth. Hij vergeleek het eten van zeevis met het roken van sigaretten: er zitten ongeveer evenveel kankerverwekkende stoffen in.

OVT stond daarna stil bij de tijdens de politionele acties door Nederlandse militairen verwekte kinderen. Deze aan hun huidskleur herkenbare souvenirs van de vijand werden met de nek aangekeken en waren hun leven niet zeker als ze zich buiten de speciaal hiervoor in Indonesië opgerichte weeshuizen begaven. Sommigen zochten hun leven lang vergeefs contact met hun verwekker. Schnabel zei: de botheid van de Nederlander is niet van vandaag of gisteren.