'Ik denk dat Tony de humor ervan inziet'

Auteur Robert Harris schreef ‘The Ghost’ terwijl hij met Roman Polanski aan een script werkte. ‘Dit is fucking Chandler!’

Ooit dineerde hij geregeld met de nieuwe hoop van Labour, Tony Blair. Tot die zijn vriend Peter Mandelson uit koele berekening dumpte en meewerkte aan de invasie in Irak. De wraak van schrijver Robert Harris (70): een nu door Roman Polanski verfilmde thriller over een geïsoleerde, overspelige Britse ex-premier met een geheim. „Ik denk dat Tony er de humor wel van inziet”, zegt Harris.

Op de Berlinale ging in januari The Ghost Writer van Polanski in première. De regisseur, onder huisarrest in Gstaad wegens misbruik van een dertienjarige in 1977, laat daar zijn vriend Robert Harris het woord doen. Harris schreef het boek The Ghost terwijl hij met Polanski aan een script werkte naar zijn historische roman Pompeii. „Roman vond het idee niks”, zegt Harris. „Ik denk dat hij wilde dat ik me concentreerde op Pompeii.” Het script was in april 2007 af, maar in juni viel de bodem onder het project weg. In augustus publiceerde Harris The Ghost, in oktober belde Polanski. „Toen was het opeens: dit is fucking Chandler. Geen toga’s, geen vulkanen, dit gaan we doen.”

Als verslaggever voor de BBC en Sunday Times stond Robert Harris onder Thatcher met zijn neus tegen het raam, in Blairs entourage zag hij collega’s de neuzen tegen het raam drukken. „Ik ken politiek en spin van beide kanten.” The Ghost Writer draait om een schrijver (Ewan McGregor) die de gortdroge memoires van de Britse ex-premier Adam Lang (Pierce Brosnan) moet opleuken. Lang heeft zich teruggetrokken in een steriele villa en wordt belegerd door pers en betogers. De schrijver wordt snel ingewijd in de broeiende entourage – scherpe echtgenote Ruth, hoerige assistente - en raakt op het spoor van iets heel sinisters.

Harris ziet boek en film niet als afrekening met Blair, zelfs niet als anti-Amerikaans. „Ik vind dat wij Blairs standpunt krachtig overbrengen. Stel: je hebt twee vliegtuigen. Op de ene checken ze achtergronden, profileren ze, schenden ze privacy. In de andere eerbiedingen ze alle burgerrechten. Waar boekt u een ticket voor uw kind?” Harris’ motivatie lag vooral in het feit „dat onze laatste drie Britse premiers zich zo onderwierpen aan Amerikaanse belangen dat het Verenigd Koninkrijk geen eigen buitenlandse politiek meer lijkt te hebben.” Dat stemde hem tot nadenken.

De thriller, met ingrediënten als isolement, dubbele agenda’s en paranoia, lijkt voor Polanski geschreven. Kruisbestuiving is onvermijdelijk als je zo lang zo intens samenwerkt, denkt Harris. Met Polanski deelt hij een voorkeur voor genre en dedain voor „arty smarty en ingewikkeld om ingewikkeld te doen”. De parallellen tussen Polanski's situatie en die van Adam Lang zijn toeval, zegt Harris. „De ironie viel ons pas na de arrestatie op. Daarvoor voelde Roman zich niet ingeperkt, vloog hij zonder nadenken naar Marrakech of Kaïro.”

Het verheugt Harris dat na een rij matige verfilmingen als Enigma en Archangel een roman van zijn hand een film van formaat oplevert. Op één vondst is hij erg trots. „Dit is de eerste thriller waarin een routeplanner de sleutel is.”