Dijkgraaf klimt op een keukentrapje

Wetenschappers en kunstenaars hebben veel gemeen. Ze zien de wereld anders, fantaseren hoe die zou kunnen zijn, bedenken iets – een product, een theorie – dat er daarvoor niet was. Beiden zijn in de geschiedenis evenzeer verguisd. Maar gisterenavond werden ze geëerd in het Circus der Gedachten in Carré.

Dat circus is een fantastisch idee: een theatrale ode aan gedachten, filosofieën en uitvindingen. Soms laten die zich uitstekend visueel verbeelden, zoals in de act Brain Candy, waarin Alexander Rinnooy Kan aan de hand van optische illusies toont hoe onze geest het oog bedriegt. Of wanneer Robbert Dijkgraaf de tijd stilzet en opsplitst in momenten. In een reeks onder elkaar hangende schermen wordt een beweging, een pirouette gevat; het begin onder, het eind boven. Daar beneden is het verleden, laat Dijkgraaf zien, en met een keukentrapje klimt hij naar de toekomst. Maar de mens is helaas altijd in één scherm gevangen.

Op andere momenten hebben de bedenkers verkeerde keuzes gemaakt, of vooral: geen keuze gemaakt, alsof ze nog aan het brainstormen zijn. Waarom is Loretta Schrijver het ‘komisch’ intermezzo, de clown? Wat doet de breakdance van ISH in dit theater van de geest? Het prachtige ballet Solo van Hans van Manen?

Literatuurwetenschapper en kunsthistorica Mieke Bal maakte weliswaar een ontroerende, mooi vormgegeven monoloog, over kansen die niet worden gegrepen, maar hoe deze in het programma past is een raadsel.

De geslaagde symbiose van wetenschap en verbeelding van het begin raakt steeds verder uit zicht. Bovendien: 21 acts tussen kwart over acht en kwart over twaalf, dat is te lang om het hoofd er goed bij te houden.

Nu kunnen wetenschappelijke doorbraken niet bestaan zonder mislukkingen, en die hebben dan ook – onbedoeld – een plek gekregen in het programma.

De slotact Denkende vezels, die het publiek in Carré via een groot web van draden aan elkaar moet verbinden, komt niet uit de verf. Een van de artiesten van de act ‘Verbindingsofficiertjes’ verwoordde het eerder treffend: „Niet alle ideeën hoeven te lukken, daar zijn het ideeën voor.”

Meer over het gedachtencircus op circusdergedachten.nl