Griekse tragedie vermengd met de missie in Uruzgan

Theater

Amora door Het Zuidelijk Toneel

Tournee t/m 19/6. ww.hzt.nl ***

Zeshonderd dagen vechten de soldaten aan een niet nader genoemd front in een ver en gevaarlijk buitenland. De vrouwen wachten. Met de terugkeer komt ook het tragische nieuws binnen: zoon Leander van generaal Hektor is omgekomen, zijn lichaam mishandeld. Moeder Iona raakt op verstikkende wijze bevangen door het verlies. „Hoe heet een moeder die haar kind verloor?” vraagt ze zich af. Een koor van in het zwart geklede vrouwen staat haar bij in rouwbetoon.

Toneelschrijver Peer Wittenbols schreef voor het festival Hartstocht van het Zuidelijk Toneel het stuk Amora. De voorstelling speelt op pleinen en parken in het zuiden. Onder de bomen van het Stadswandelpark in Eindhoven krijgt Amora een sfeervolle setting. Fraai is de scène waarin het soldatenliefje Stella (Saar Vandenberghe) haar minnaar verwacht: uit zijden doeken bouwt ze haar bed op. Een verlichte luchtballon met daarop haar gezicht, verwachtingsvol lachend, zweeft in het duister als om het liefdesnest te markeren. Moeder Iona druppelt gif in de oren van het jonge meisje: de geliefde die ze straks in haar bed ontvangt, heeft een dag eerder gedood en gemoord, zelfs „andere meisjes aangeraakt”. Stella huivert. De prille liefde wordt besmeurd door de boze moeder.

Wittenbols herschrijft met Amora beslissende scènes uit Griekse tragedies. Het is niet moeilijk verwijzingen te zien naar de Trojaanse oorlog. Ook zijn er parallellen met de Nederlandse missie in Afghanistan en de gedode zoon van generaal Van Uhm. Wittenbols en regisseur Rob Ligthert zetten hoog in. Er is alleen een groot bezwaar: de duur is te lang. Halverwege gaat Amora behoorlijk trekken.

Paul R. Kooij maakt van Hektor een rationele man, die „rouwt met geheven hoofd”. Zijn tragiek is subtiel gespeeld in contrast tot het emotionele spel van Raymonde de Kuyper, als moeder Iona. Aan het slot vindt er een prachtige verzoening plaats: Hektor en Iona komen in hun verdriet tot elkaar. Een fraaie rol is weggelegd voor Nanette Edens als oude vrouw, al meer dan een halve eeuw soldatenweduwe. Met schelle stem en vileine terzijdes geeft ze humoristisch reliëf aan de verwikkelingen. Haar slotwoorden zijn in alle duisternis opmonterend: „Ga iets doen met je nacht. Nu het nog kan.”

Kester Freriks