Film laat schaduw virtuele wereld zien

David Verbeek is onder de indruk van Cannes, waar zijn R U There draait. „Er werd geklapt en toen kwam George Lucas binnen.”

Grote opluchting bij David Verbeek, zondagavond na de première van zijn R U There op het filmfestival van Cannes. „Er hing op geen enkel moment een sfeer in de zaal dat het publiek er wel genoeg van had. Helemaal niemand is weggelopen. Ik had de film zelf nu twee maanden niet gezien, en ik was ontroerd op heel onverwachte momenten. Dat is het mooie van film, dat het steeds weer nieuwe associaties oproept, die nu alweer anders zijn dan in de tijd dat ik de film maakte.”

In een donker pak en met een zonnebril zit Verbeek (Amsterdam, 1980) een paar uur voor de première ontspannen aan het strand. Dat zijn film hier wordt vertoond is een zeldzame eer voor een Nederlandse filmmaker. Dat zijn naam prijkt op kolossale borden bij het Festivalpaleis, tussen die van de andere geselecteerde regisseurs, neemt hij laconiek op. „Dat is gewoon een bord, maar wel een bord dat op de goede plaats hangt en in de goede tijd.” Toch voelt hij spanning. „Ik ben de hele tijd fruitdrankjes aan het drinken, want ik en nu al helemaal doodop. Dat komt denk ik omdat ik zoveel nieuwe indrukken opdoe.”

Als een van de uitverkoren filmmakers mocht Verbeek het openingsgala bijwonen. „Ik kwam bijna niet binnen, omdat mijn strikje scheef zat. Scenarioschrijver Rogier de Blok kwam er helemaal niet in, omdat hij geen zwarte schoenen aan had.” Verbeek mocht ook aanschuiven bij een diner van de president van het festival. „Op een gegeven moment werd er geklapt, toen kwam George Lucas binnen. Even later werd er weer geklapt, toen kwam Martin Scorsese binnen.”

De selectie door Cannes betekent dat R U There ineens veel meer kans maakt in het buitenland en dat de film in Nederland vermoedelijk in meer bioscopen te zien zal zijn. „Maar het belangrijkste is dat je de mensen van het festival zelf kunt leren kennen.”

R U There, dat zich net als Verbeeks debuut Shanghai Trance (2008) afspeelt in Azië, gaat over Jitze (Stijn Koomen) die van computerspelen zijn beroep heeft gemaakt. Zo behendig als hij is met een joystick, zo onbeholpen is hij in het leven. Als hij door een schouderblessure tijdens een toernooi in Taipei niet verder kan spelen, zoekt hij toenadering tot masseuse Min Min (Ke Huan Ru). De twee ontmoeten elkaar ook in de virtuele wereld van Second Life, waar ze hun gevoelens kenbaar kunnen maken, waar ze in werkelijkheid niet toe in staat zijn. Verbeek: „We zijn met z’n allen steeds meer aan het virtualiseren. Daar lees je wel veel over in de krant, maar dit hele fenomeen is eigenlijk in film nog niet zo goed verbeeld, op enkele uitzonderingen na, zoals Avatar.”

Meer films in Cannes gaan over de virtuele werkelijkheid. In Chat Room, net als R U There opgenomen in het programma ‘Un certain regard’, van de Japanse regisseur Hideo Nakata ontmoeten jongeren elkaar op internet. De film krijgt een naargeestige wending, als de groep een van de deelnemers aan de chats probeert aan te zetten tot zelfmoord. Ook R U There schetst een tamelijk somber beeld. Maar voor Verbeek is de film vooral dubbelzinnig. „Technologie geeft de personages vrijheid en mogelijkheden die ze anders niet zouden hebben.”