Bevangen door het verlies

Theater Amora door Het Zuidelijk Toneel. Gezien: 13/5 Parktheater, Eindhoven. Tournee t/m 19/6. Inl.: ww.hzt.nl ***

Zeshonderd dagen vechten de soldaten aan een niet nader benoemd front in een gevaarlijk buitenland. De vrouwen wachten. Met de terugkeer komt ook het tragische nieuws binnen: zoon Leander van generaal Hektor is omgekomen, zijn lichaam mishandeld. Moeder Iona raakt op verstikkende wijze bevangen door het verlies. „Hoe heet een moeder die haar kind verloor?” vraagt ze zich af. Een koor van zwart geklede vrouwen staat haar bij in rouwbetoon.

Toneelschrijver Peer Wittenbols schreef voor het festival Hartstocht van het Zuidelijk Toneel het stuk Amora. Onder de bomen van het Stadswandelpark in Eindhoven krijgt dit stuk een sfeervolle setting. Fraai is de scène waarin het soldatenliefje Stella (Saar Vandenberghe) haar minnaar verwacht: uit zijden doeken bouwt ze haar bed op. Een luchtballon met daarop haar gezicht zweeft in het duister als om het liefdesnest te markeren. Moeder Iona druppelt gif in de oren van het jonge meisje: de geliefde die ze straks in haar bed ontvangt, heeft een dag eerder gemoord, zelfs „andere meisjes aangeraakt”. Stella huivert. De prille liefde wordt besmeurd door de boze moeder.

Wittenbols herschrijft met Amora beslissende scènes uit Griekse tragedies. Het is niet moeilijk verwijzingen te zien naar de Trojaanse oorlog. Ook zijn er parallellen met de Nederlandse missie in Afghanistan. Wittenbols en regisseur Rob Ligthert zetten hoog in. Er is alleen een groot bezwaar: het duurt te lang. Halverwege gaat Amora trekken.

Paul R. Kooij maakt van Hektor een rationele man, die „rouwt met geheven hoofd”. Zijn tragiek is subtiel gespeeld in contrast tot het emotionele spel van Raymonde de Kuyper, als moeder Iona. Aan het slot vindt er een prachtige verzoening plaats: Hektor en Iona komen tot elkaar. Een fraaie rol is weggelegd voor Nanette Edens als soldatenweduwe. Met schelle stem geeft ze humoristisch reliëf aan de verwikkelingen. Haar slotwoorden zijn in alle duisternis opmonterend: „Ga iets doen met je nacht. Nu het nog kan.”