Stoere gromstem met de vuist van de duivel

Zijn geloofwaardigheid als harde rockzanger hield hij tot het laatst. Dio leende zijn rauwe stem aan vele groepen en was de lieve kikker in de hit Love is all.

De Amerikaanse hardrockpionier Ronnie James Dio, bij het poppubliek vooral bekend als de onzichtbare zanger achter de hit met het tekenfilmpje met de kikker Love is all van Roger Glover and Guests uit 1974, is zondag op 67-jarige leeftijd aan maagkanker overleden. Dio was een van de grondleggers van de typische hardrockzang: een stoere gromstem, hoge uithalen, grimmige teksten en een indringend vibrato. Hij zong bij Elf, Rainbow en Black Sabbath, waar hij eind jaren zeventig de plaats van Ozzy Osbourne innam.

Dio, geboren als Ronald James Padavona in het Amerikaanse New Hampshire, heeft altijd volgehouden dat hij de uitvinder was van het duivelsteken waarmee hardrockers elkaar begroeten: het handsignaal met opgestoken pink en wijsvinger dat duivelshoorns moet uitbeelden. Hij zong over hemel en hel, op de hielen gezeten worden door de duivel en, op zijn solodebuut Holy Diver uit 1983, over fluwelen leugens die een staalhaarde waarheid verbergen.

Bandleden van de Britse groep Deep Purple speelden een belangrijke rol in Dio’s internationale doorbraak. Gitarist Ritchie Blackmore verliet Deep Purple om Rainbow op te richten en lijfde daarbij de voltallige groep Elf in, met Dio als klein maar krachtig boegbeeld. Purple-bassist Roger Glover koos Dio als zanger van zijn soloproject The Butterfly Ball, dat in Nederland de nummer 1-hit Love is all opleverde. Atypisch voor Dio, zong hij in dat opbeurende nummer over de kracht van de liefde en viering van het leven.

Dio werd in metalkringen gerespecteerd om zijn muzikale flexibiliteit en vocale power. In 1984 stond hij op Pinkpop en nam hij het op tegen pophelden als The Pretenders en Jimmy Cliff. In 1997 hielp hij popzanger Pat Boone bij het realiseren van diens hardrockproject No More Mister Nice Guy. Het duo Tenacious D van acteur en muzikant Jack Black sommeerde hem in het nummer Dio zijn cape en scepter over te dragen, maar eerde hem om zijn gezaghebbende rol in de hardrockhistorie.

In 1992 en 2007 keerde Dio kortstondig terug bij Black Sabbath. Hij behield zijn geloofwaardigheid als duivelse rocker, terwijl Ozzy Osbourne van zijn angel ontdaan werd in een reality soap rond zijn familie. Ronnie James Dio gaf de wereld het duivelsteken, maar zong in het tekenfilmpje met de kikkers dat liefde alles is.