Lady Gaga maakt belofte niet waar

Pop Lady Gaga. Gehoord: 15/5 Gelredome, Arnhem. **

Lady Gaga kan hits schrijven, kan zingen, heeft een interessante kledingsmaak en maakt spectaculaire clips. Maar kan de nieuwe internationale superster, de 24-jarige zangeres die onlangs door Time Magazine tot een van de invloedrijkste artiesten van het moment werd uitgeroepen, ook een stadionconcert geven? Want dat is het stadium waarin Lady Gaga, na een carrière van krap twee jaar, is beland.

De Monster Ball Tour, waarmee ze afgelopen zaterdag voor zo’n 30.000 toeschouwers in het Gelredome in Arnhem optrad, heeft een thema; de evolutie van Gaga’s artistieke carrière, die hier werd uitgebeeld als een zoektocht naar een opwindend ‘monsterfeest’. De tocht van Gaga en haar dansers voert onder meer naar een neonverlichte stad, een metrowagon, en een duister bos, die als decors op het podium te zien zijn.

Het tempo is hoog. Er wordt gedanst door een tiental dansers; op het toneel staat een band met onder meer een stoere violiste; de kostuumwisselingen zijn talrijk en er is soms een grappige act, zoals de rokende auto die onder de motorkap een keyboard blijkt te herbergen waarop Gaga een stukje speelt. De hits klonken soepel, zoals een stomende versie van Telephone, het nieuwe nummer Teeth, met zijn rollendespierenchoreografie, en Brown Eyes, achter een piano waar vlammen uitsloegen.

Toch bood dit optreden niet de verrassingen die haar reputatie had beloofd. Bij de meeste andere supersterren is een gesmeerde show genoeg, maar van Lady Gaga leek meer te kunnen worden verwacht. Uit haar clips en kledingstijl, met daarin verwijzingen naar Andy Warhol en de surrealistische kunstenaar Dalí, spreekt het beeld van een vrouw met een originele artistieke stijl. Daar bleef haar show bij achter.

Grootste probleem was het toneelbeeld. Dat leek precies op wat Madonna al jaren laat zien: de choreografieën, de sm-kleding, de geacteerde fellatio. Is er voor een zangeres niets anders te bedenken dan een groep synchroon bewegende dansers, op en neer rennend over een catwalk? Ook muzikaal was het optreden eenvormig, na de zoveelste discostamper snak je naar een ander ritme. Daardoor waren de momenten waarop Lady Gaga in punkbikini achter de piano haar liedjes zong, zoals Speechless, het mooist. Haar zang was krachtig en meeslepend. Daarin – haar stem en muzikaliteit – onderscheidt ze zich wél van de collega’s.

Maar hoeveel charisma heeft Lady Gaga nu eigenlijk? Anders dan veel zangeressen is ze eerder bizar dan sexy, met geel haar en gewaagde make-up. Haar kledingstijl was soms bijzonder: ze kwam op als Afrikaans hutje, met daaronder een harige catsuit, waar als volgende laag nog een leren badpak onder tevoorschijn kwam.

Ander probleem is dat Lady Gaga weinig te vertellen heeft. Waar Madonna in haar megashows altijd wat rudimentaire maatschappijkritiek (tegen oorlog, tegen de Paus) verstopt, draait het bij Gaga uitsluitend om de queeste naar fun en glamour. Af en toe schreeuwde ze haar hoofdzakelijk uit jongeren bestaande publiek toe dat het zich ‘vrij’ moest voelen. Maar vrij van wat? Van de kerk, maatschappelijke dwang? Haar optreden liet zien dat er nog veel te wensen over is.