De koningin 'feitelijk aanranden'

Vandaag wordt besloten of de man die in Amsterdam de dodenherdenking verstoorde langer vast blijft zitten.

„Hij was niet de dorpsgek.”

De Amsterdamse rechtbank beslist vandaag of de man die met een schreeuw de Dodenherdenking op de Dam verstoorde langer vast blijft zitten. Het openbaar ministerie verdenkt de dakloze man van ordeverstoring, zwaar lichamelijk letsel door schuld en ‘feitelijke aanranding’ van koningin en kroonprins. Op dit laatste delict staat een maximumstraf van zeven jaar en zes maanden.

In de paniek op de Dam raakten 63 mensen gewond, van wie enkelen ernstig. Leden van de koninklijke familie werden in een gebouw in veiligheid gebracht. Na enkele minuten werd de ceremonie hervat.

Over de 39-jarige man, die gekleed gaat als een orthodoxe jood, is niet veel bekend. Hij staat in de Amsterdamse binnenstad bekend als ‘de rabbijn’. Daarnaast worden de namen Adam, Yael en Pepe genoemd. Het Openbaar Ministerie maakte bekend dat hij verschillende keren is veroordeeld wegens geweldpleging, diefstal en drugsdelicten. Volgens zijn advocaat is hij niet verslaafd en geen psychiatrisch patiënt. Hij komt in De Kloof, een inloophuis waar zwervers kunnen koffiedrinken, douchen en rusten, en is vaak te vinden rond het Spui.

Oud-Wallenmanager Freek Zalm maakt af en toe een praatje met de man. „Er zit geen kwaaiigheid bij, vind ik. Ja, hij heeft een kort lontje. En vaak een borrel op.” Er is elk jaar wel een toerist of een gek die op 4 mei de stilte verbreekt, zegt hij. Hij begrijpt niet dat deze man er zo lang voor moet zitten. „Dit is de paranoïa van de samenleving. En van de overheid.”

Voor de etalage van makelaardij Dokter op het Spui staat onder een zonnescherm een houten bank met ijzeren leuningen. Daar zat de man tot enkele weken geleden graag bier te drinken. Hij haalde weleens ijs bij de Coffee Company, een deur verder

Hij was „niet een of andere dorpsgek”, zegt een mannelijke medewerker van Dokter. „Als je aan kwam fietsen vroeg hij of je nog een huis had verkocht. Of hij zei iets over de hypotheekrente-aftrek.” Hij maakte ook niet de indruk van een zwerver, zegt een vrouwelijke collega. Hij droeg een wit overhemd onder zijn zwarte pak, had geen vuile, gescheurde kleren.

De man praatte weleens tegen mensen die naar de huizen in de etalage keken. Dat vond niet iedereen leuk. „Daarom hebben we hem gevraagd om weg te gaan”, zegt de eerste medewerker. Hij reageerde daar niet agressief op. „Hij ging gewoon weg.” De laatste weken hebben ze hem niet meer gezien.

De advocaat van de man, Mariëlle van Essen, vindt de aanklacht tegen hem belachelijk. „Het wetsartikel ‘feitelijke aanranding van de koning’ is de afgelopen decennia niet of nauwelijks gebruikt. Volgens mij heeft het Openbaar Ministerie letterlijk zitten zoeken hoe ze hem langer vast konden houden.”

Op de avond van 4 mei had hij naar eigen zeggen stevig gedronken. „Hij is direct afgevoerd, wist helemaal niet wat er verder was gebeurd. De politie heeft hem moeten uitleggen waarom hij vastzat.” Aan een psychiatrisch onderzoek wil hij niet meewerken. „Hij wil zijn privacy behouden.”

Volgens oud-Wallenmanager Zalm waren anderen op 4 mei de echte paniekzaaiers. „De twee dametjes die zijn gaan gillen en de man die ‘bom bom’ riep, díe hadden op hun verantwoordelijkheid moeten worden gewezen.” Voor ‘de rabbijn’ was ontnuchteren in de cel een passende straf geweest, vindt hij. „En een goed gesprek met een lid van de koninklijke familie. Leren die ook eens onderdanen kennen met wie het minder gaat.”

Rectificaties / gerectificeerd

Correcties & aanvullingen

In het artikel De koningin ?feitelijk aanranden? (16 mei, pagina 9) staat dat de oud-Wallenmanager die wordt geciteerd Freek Zalm heet. Dat moet Freek Salm zijn.