Censureert mijn mobiel en hoezo is 'n sms 160 tekens?

„Ook na herhaaldelijk toevoegen blijft T9 op mijn Nokia ontkennen dat het woord ‘kut’ bestaat. Is dit censuur van Nokia tegen schelden in sms’jes?”, schrijft Santi van den Toorn uit Delft. En waarom bestaat een sms uit maximaal 160 tekens, zo wil Else van Nieuwkerk uit Amsterdam weten.

Met T9 verwijst Santi naar ‘tekst met negen toetsen’, het woordenboek voor de mobiele telefoon van softwarebedrijf Nuance. Dat claimt dat 70 procent van alle mobieltjes is uitgerust met deze T9-software.

In het Nederlandse woordenboek zijn, net als in het Engelse, ongeveer 35.000 woorden opgenomen. „Die 35.000 zijn de meest gebruikte. Meer woorden opnemen zou de consument niet veel meer gebruiksgemak opleveren, maar wel extra gsm-geheugen eisen”, zegt directeur productmarketing Philippe Jeanrenaud.

Nuance zegt linguïsten in dienst te hebben die de samenstelling van de woordenlijst bepalen. „En zij nemen daar inderdaad geen scheld- of schunnige woorden in op. Maar als gebruikers die zelf toevoegen, worden ze de volgende keer gewoon door het woordenboek gesuggereerd.”

Afhankelijk van het telefoongeheugen kan het woordenboek enkele tot vele honderden nieuw ingevoerde woorden opslaan. Nieuwe woorden die vaak worden gebruikt, blijven beschikbaar. Zelf ingevoerde woorden die weinig aan bod komen, verdwijnen op den duur uit de lijst.

Het zou dus kunnen dat Santi ‘kut’ te weinig gebruikt, waardoor dit woord zich niet weet te handhaven in haar woordenboek. Na het met medebewoners in haar studentenhuis te hebben onderzocht, concludeert Santi dat hun mobiele telefoons „bepaalde woorden na een tijdje” inderdaad wel oppikken, zo mailt ze later.

Schunnige sms’jes of niet, langer dan 160 tekens kunnen ze nooit zijn. Die lengte is volgens sms-deskundige Louis Hilgers, auteur van het zakwoordenboek Sms-taal, vrij willekeurig tot stand gekomen. De eerste tekstberichten werden 15 jaar terug verzonden bij telefoniebedrijf Vodafone. Er was wat bandbreedte over, die door technici werd gebruikt om elkaar berichten te sturen. Zij bepaalden de maximale omvang daarvan op 140 bytes, wat overeenkomt met 160 tekens. „Gewoon omdat ze dat wel lang genoeg vonden”, aldus Hilgers.

Die omvang is altijd zo gebleven. Toch kan je met veel toestellen langere berichten tikken. Dat komt doordat nieuwe telefoons meerdere berichten aan elkaar kunnen plakken, vertelt een woordvoerder van Vodafone. Maar technisch gezien blijven dit losse berichten van 160 tekens.

Wilmer Heck