Vang! De strandbal van Job

Job Cohen is er eerlijk over: van economische kwesties heeft hij niet veel verstand.

Hij viel op met zijn voorstel van 5 mei een vaste vrije dag te maken en is tegen harde bezuinigingen. Grappige coïncidentie: de zuidelijke eurolanden grossieren in vrije dagen en ze vermeden harde bezuinigingen als de builenpest.

Dat hebben ze geweten toen de speculanten van de obligatie- markten eerst Griekenland, vervolgens het Iberisch schiereiland en tot slot vrijwel het hele eurogebied in een nieuwe financiële afgrond dreigden te storten. Een in allerijl gespannen vangnet van 750 miljard euro + 110 miljard voor Griekenland + de nationale bijdragen via het IMF heeft voorkomen dat het eurogebied in enkele dagen uit elkaar gespeeld werd.

Als tegenprestatie hebben de regeringen van de probleemlanden extra bezuinigingsrondes toegezegd. Maar daarmee is de onderliggende tegenstelling binnen Europa niet opgelost.

De euro leek tien jaar lang een pretmunt: perifere landen die mochten meedoen, werden beloond met lagere rentelasten op hun schulden. Er stond niets tegenover. Het bood ruimte voor extra uitgaven en verruiming van de verzorgingsstaat. Nu moet dat in recessietijd allemaal teruggedraaid worden, op last van de grimmige Teutoonse en Hollandse betaalmeesters – en met hulp van het IMF.

Waar het op neer komt is dat het sociale contract, het ‘Europese model’ van een collectief gefinancierde verzorgingsstaat en vrije tijd op de schop moet omdat het onbetaalbaar is gebleken toen het zware weer opstak.

Neem de maand waarin werknemers hun vakantiegeld ontvangen. Mei begint in Nederland met Koninginnedag, loopt door via Bevrijdingsdag en Hemelvaartsdag naar Tweede Pinksterdag. In zuidelijke landen is de Dag van de Arbeid een bevochten vrije dag voor heel het volk.

Vier vrije werkdagen en de vakantie is nog niet eens aangebroken. Vroeger, in de tijd van drachmen en peseta’s, was het goedkoop om dan met guldens en D-marken naar de Middellandse Zeestranden te trekken. Goedkoop is tegenwoordig een strand met drankjes betaald in Thaise bath of Turkse lira.

Er is, in economische termen, na tien jaar euro geen sprake van een optimal currency area. En daar heeft de nieuwe PvdA-lijsttrekker een oplossing voor bedacht: hij wil dat Nederland een stukje opschuift richting Middellandse Zee. Een extra vrije dag en wat minder rigoureus bezuinigen.

Lastig dat de mediterrane landen dit niet goed is vergaan. Voor je het weet wordt ook Nederland nog eens een speelbal op het rulle strand van de financiële markten.

Roel Janssen