Overal loert gevaar op foto's Englisch

Het is aardedonker in de foto’s van Stephan J. Englisch (Leverkusen, 1977). Hij fotografeert ’s nachts buiten en brengt daarvoor zelf geen lampen mee. We zien alleen de verlichte ramen van een huis, een eenzame buitenlamp of lantaarn. De kleine beetjes licht die de mensen her en der in de duisternis weten te maken. Verder zijn de foto’s van Englisch zwart.

Als ze uitvergroot en achter een glimmend laagje perspex in een galerie hangen, heeft dat tot nadeel dat het vele zwart als een spiegel gaat werken. Je komt jezelf tegen in het donker. Het voordeel is dat je daardoor gedwongen wordt iedere foto van heel dichtbij te bekijken. En dan vallen de details op. In een panoramafoto van een Canadees meer zie je ineens de lampjes in de verte, aan de overkant. Groene en witte puntjes in de nacht zijn het, nog kleiner dan speldeknoppen. Maar ze staan er scherp op.

Op campings, ook in Canada, staan caravans, campers en een enkel tentje licht te geven. Het ziet er gezellig uit, zo’n oplichtend venstertje in het donker tussen de bomen. Het laatste licht dat er nog brandt. De kampeerders gaan slapen, het wordt stiller op de camping. Er klinkt alleen nog getsjirp van krekels. De kampeerplek is ’s nachts een klein stukje Heimat voor de reiziger, schrijft Englisch in een toelichting bij zijn Canadese nachtfoto’s. Het is een plek om uit te rusten en op krachten te komen.

Tegelijkertijd doen de foto’s van die campers denken aan stills uit een horrorfilm. Ze zijn altijd van een afstandje bekeken. Dit zou ook het perspectief van de schurk kunnen zijn, van de moordenaar die over het donkere terrein dichterbij sluipt. Het is gezellig in de camper, maar hoe lang nog?

De meest horror-achtige foto is die van een feestje in een bos of tuin, met kleurige feestverlichting aan draden. Dat feestje beslaat maar een fractie van het beeld, dat verder weer vooral zwart is. We kunnen nog net wat takken en bladeren onderscheiden op de voorgrond. De feestvierders worden bespied vanuit het bos. Nu maar hopen dat er niemand op het onzalige idee komt om helemaal alleen in het donker te gaan plassen. Overal loert gevaar.

Of nou ja: overal loert de fotograaf. In feite is er niets aan de hand, maar alles wordt spannender als je het bij nacht fotografeert.

Gijsbert van der Wal

Stephan J. Englisch: Campgrounds, Canada. T/m 19/6 Galerie Bart, Bloemgracht 2, Amsterdam. Inl. www.galeriebart.nl