Moet je zien wat we vroeger wel niet met foto’s deden

Bij het lezen van de brief van Hans van Bree over fotoshoppen (Opinie & Debat, 8 mei) realiseerde ik mij, als oude rot, dat jongeren, opgegroeid met fotoshop, iPhoto, misschien denken dat foto’s vroeger niet konden worden gemanipuleerd. Het tegendeel is waar. Ik heb met topfotografen samengewerkt en gezien hoe zij in hun donkere kamer met papier, ontwikkelaar en vergrotingskoker speelden. Er werd uit een stuk zwart papier een gat gescheurd (om geen strakke rand te krijgen), wat tussen vergrotingskoker en papier tijdens het belichten op een bepaalde afstand snel heen en weer werd bewogen op een plaats die extra doordrukken verlangde, zoals bijvoorbeeld een wolkenlucht, om een extra spannende foto te krijgen.

Portretfotografen verdienden handen vol geld omdat hun portretten zo’n jeugdige uitstraling hadden. Softlenzen, retoucheermesjes en penseel deden wonderen.

In de reclame ging men veel rigoureuzer te werk. De samenwerking tussen mijn fotografen en mij (ik had een reclamebureau) betekende vaak dat er een foto moest worden aangeleverd van iets wat nog niet bestond, bijvoorbeeld een nog te bouwen flatgebouw voor de verkoopfolder. Op dun papier aangeleverde trucfoto’s van de maquette, auto met wijzende aspirant-kopers, bomen en wolkenlucht werden dan door mij met operatiemesjes uitgesneden, plakranden aan de achterkant dun geschuurd en alles in elkaar geplakt en bijgewerkt met penseel, potlood of retoucheerspuit (een verfspuit zo dun als een vulpen). Foto’s van blinkende graafmachines werden in een foto van een bouwput geplakt, zand in de bak gemonteerd, schaduwen erbij gespoten, enz. Ik ben blij met de nieuwe technieken, die werk van dagen nu in een paar uur of minder klaren. Foutje gemaakt? Eén klik en je bent terug in de vorige versie. En met elke digitale camera kun je, afhankelijk op welk gedeelte van de wolken je de belichting afstelt, van een gewone wolkenlucht een dreigende wolkenlucht maken, zonder fotoshop.

Helios Olff

Blaricum