Dr. Zeepaard zet echte thee

de proefjesfabriek

Vandaag gaan we goochelen met thee. Kan dat dan? Ja, thee is spannender dan je denkt.

Wat heb je nodig? Een theepot, een paar theezakjes, heet water, een aantal dezelfde hittebestendige glazen, bijvoorbeeld van Duralex, en een schoteltje.

Wat moet je doen? Eerst kijken we wat thee doet als je niets doet. Zet thee, of laat je ouders thee zetten, op een normale manier, maar haal het theezakje uit de pot voor de thee donker is. Schenk de thee in een van de glazen en zet die een aantal uren weg op een plek waar er goed licht opvalt. En dan zie je dat de thee heel langzaam steeds donkerder wordt.

Zet dan opnieuw thee op dezelfde manier. Schenk één glas helemaal boordevol en zet er een schoteltje op zó dat er geen lucht tussen de thee en het schoteltje blijft zitten. Schenk een ander glas voor maar driekwart vol en laat dat een half uurtje afkoelen. Schenk dan dat glas uit in een nog leeg glas zodat het lekker klatert en schuimt. Schenk het weer terug in het eerste glas, en weer opnieuw in het tweede, en zo wel 25 keer heen en weer. Als het goed is, staat er schuim op de thee. Vreemder is dat deze thee donkerder is dan de thee onder het schoteltje.

Hoe kan dat? Thee is een mengsel van stoffen en stofjes die in het hete water nog langzaam kunnen veranderen. Zoals kleurstoffen die veranderen in andere, donkerder kleurstoffen als er veel lucht, of eigenlijk zuurstof, bij komt. In dat volle glas thee-met-schoteltje kan geen zuurstof komen, daar gebeurt niets. Haal je het schoteltje weg en laat je de thee lang genoeg staan, dan dringt de lucht heel langzaam in de thee, zo langzaam dat bijna niemand ziet dat de thee donkerder wordt. Als je de thee klaterend heen en weer schenkt tussen twee glazen, dan gaat het opeens heel snel. Dan zie je het wel. KK

www.nrc.nl/kleinewetenschap