Karel van het Reve

Een van de commentatoren op dit blog voerde onlangs in een bijzin Karel van het Reve op als getuige-deskundige over Stalins doorslaggevende rol als leider van het Rode Leger in de Tweede Wereldoorlog. Die commentator deed dit aan de hand van een necrologie van Stalin, die Van het Reve in 1953 schreef voor het tijdschrift De Kern. Van het Reve geeft tegelijkertijd een uitstekende karakterisering van de dictator, die ik de lezer niet wil onthouden.

,,Lenin verbaasde  Rusland en de wereld met een dictatuur, die dat land in geen honderd jaar gekend had. Stalin voerde methodes in, waarvoor men, om punten van vergelijking te vinden, naar de oude tsaren, naar het Gangsterdom in Amerika of misschien naar de Kaukasus en verder, naar Azië moet kijken: het uitleveren van ongewenste partijgenoten aan de gemeenschappelijke vijand, velerlei vormen van sluipmoord, het scheppen van een sfeer, waarvan het optreden van doktoren als moordenaars in opdracht van de overheid of het rustig aanwakkeren van antisemitisme voorbeelden zijn.” (Verzameld Werk, dl. 1, blz. 545-546) Toch heel scherp en terzake geformuleerd.