'Grote behoefte aan hiërarchie van waarde en kennis bij nieuws'

Bloggers en massamedia moeten hun tegenstellingen niet zo koesteren. Samenwerken levert veel meer op, bleek op een debat in Den Haag.

Drie tweets, berichten van de microblogdienst Twitter, van maandagavond:

@hanslaroes: Leg ik uit wat voor debat ik ga doen aan m’n dochter, over twitter etc. Zegt ze: ‘al die dingen waar je te oud voor bent’.

@meilivos: naast gebruikelijke brompotten over al die medianieuwlichterij ook interessante visies #nosdebat.

@brewbart: we hebben een conclusie bereikt: er is géén, ik herhaal: géén toekomst voor de journalistiek. Allemaal doorlopen nu.

Het debat over journalistiek, politiek en nieuwe media dat de NOS en de Raad voor de Maatschappelijke Ontwikkeling (RMO) maandag hielden in Den Haag, kwetterde vrolijk verder op Twitter.

Hoofdredacteur Hans Laroes van NOS Nieuws (@hanslaroes op Twitter), Tweede Kamerlid Mei Li Vos (PvdA, @meilivos) en Bart Brouwers, oud-hoofdredacteur van Spits en nu hoofd online van de Telegraaf Media Groep (@brewbart) en andere experts bespraken maandagavond in Den Haag wat de invloed is van nieuwe media op de journalistiek en de politiek.

Heeft de pers iets aan sociale netwerken, blogs en berichtjes van 140 tekens op Twitter? Citeer je uit tweets van bekende Nederlanders? En kan een kwaliteitsmedium dat werkt volgens journalistieke principes als hoor en wederhoor de concurrentie nog aan met blogs die minder streng in de leer zijn?

Oude tegenstellingen kwamen maandag boven tijdens het debat in Den Haag. Traditionele journalisten doen blogs en forums soms af als vrijplaatsen voor roddel en achterklap. Bloggers op hun beurt noemen de dagbladwereld regelmatig de industrie die dode bomen bevlekt met drukinkt.

Samenwerken lijkt echter steeds vaker vruchten af te werpen, zo bleek uit voorbeelden tijdens het debat. Nieuwe media bereiken jongeren, die minder vaak een betaalde krant lezen. En traditionele media hebben nog steeds de mankracht om onderzoeksjournalistiek te bedrijven. Iets wat blogs zelfstandig niet lukt.

Een voorbeeld: de Britse krant The Guardian riep de hulp van zijn sitebezoekers in bij de ‘bonnetjesaffaire’. Vorig jaar ontstond ophef over declaraties van Engelse parlementariërs. Uiteindelijk plaatste het parlement alle bonnetjes online. The Guardian riep de hulp van zijn bezoekers in: lees met ons mee en meld buitensporige dingen. Dat leverde materiaal op voor journalistiek onderzoek.

Zo kunnen ‘sociale media’ een vernieuwende rol spelen in de journalistiek zonder die overbodig te maken. „Er bestaat een grote behoefte aan een hiërarchie van waarde en kennis”, zei maandag Frank van Vree, hoogleraar journalistiek. Er is zoveel (gekleurde) informatie op internet dat veel surfers niet meer weten wat ze moeten geloven en dan maar alles voor onwaar houden. De Mexicaanse griep? Iemand wil zich verrijken aan de verkoop van vaccins. Klimaatverandering? Een complot van linkse politici.

Sociale media komen van pas bij het verzamelen van feiten en meningen. Ooggetuigen die nieuws van nabij meemaken, zijn altijd sneller dan de journalist. Bijvoorbeeld bij het ongeluk met het vliegtuig van Turkish Airlines vorig jaar op Schiphol en de ordeverstoring tijdens de Dodenherdenking op 4 mei. Een medewerker van het ministerie van Justitie vertelde maandag dat zij haar meerderen en de woordvoerder van de premier op de hoogte hield wat er echt was gebeurd op de Dam met behulp van Twitter.

‘De mening van Nederland’ laat zich verzamelen in de reacties bij berichten op Telegraaf.nl en in forums als Fok.nl. Gemakkelijker, sneller en breder dan vroeger. NOS Nieuws gaat een stap verder. Laroes vertelde maandag over het project NOS Net. De omroep peilt meningen van doelgroepen. Wat vinden leraren bijvoorbeeld van de bezuinigingen op het onderwijs? NOS Net zoekt nu woningmarktdeskundigen om te horen over de hypotheekrenteaftrek.

We moeten echter niet het belang van deze activiteiten overschatten, waarschuwde Chris Aalberts, docent politieke communicatie aan de Erasmus Universiteit. „Slechts een heel klein percentage surfers reageert, blogt of twittert. We moeten helemaal naar Iran om een voorbeeld te vinden van de politieke invloed van Twitter.” Tijdens de demonstraties tegen het bewind in Teheran gaf de site de oppositie een stem.

Verwijzingen naar genoemde websites op nrc.nl/mediablog