Congres voor Henk en lngrid

Geert Wilders moet een eenzame, innerlijke strijd met zichzelf voeren. Als fractievoorzitter disciplineert hij zijn ondergeschikten op Noord-Koreaanse wijze, maar op 2 september 2004 verliet hij zijn vorige werkgever met de woorden: “Als ik niet meer mag zeggen wat ik wil, overleef ik het niet bij de VVD.”

Wilders beloofde twee dagen daarna dat hij de vrijheid die hij zelf voorstaat ook zijn toekomstige fractiegenoten gunt. “Ik wil mensen die lef hebben en zich durven uit te spreken, zich niet laten disciplineren”, zei hij destijds in de Volkskrant.

Heilige standpunten

Nu, bijna zes jaar later, is er eindelijk een PVV-Kamerlid dat zich niet laat muilkorven. Gisteren bekritiseerde Hero Brinkman in het praatprogramma Pauw en Witteman de campagne van zijn voorman. Ook leek het hem wel aardig als Henk en Ingrid voortaan als lid een partijcongres kunnen bezoeken, waar ze mogen stemmen over het verkiezingsprogramma. En de kandidatenlijst natuurlijk, want Brinkman is op plaats 11 gezet door Wilders.

Brinkman twitterde zich vandaag een ongeluk om het beeld te bestrijden dat er een interne crisis is uitgebroken en Wilders haastte zich te zeggen dat er na de verkiezingen heus een debat over interne democratisering gevoerd mag worden.

Maar als Brinkman een echte Wilderiaan was geweest had hij het op de spits gedreven. Op 31 augustus 2004 zei Wilders namelijk dat zijn eigen standpunten “heiliger” zijn dan die van de VVD waar hij toen nog bij hoorde.

Ik, Geert Wilders

Het kwam Wilders de volgende dag op bijval van de conservatieve denker Bart Jan Spruyt te staan. In een opiniestuk haalde hij de Ierse filosoof Edmund Burke (1729 – 1797) aan. In diens beroemde Rede tot de kiezers in Bristol stelde hij dat een volksvertegenwoordiger zijn “unbiased opinion, his mature judgment, his enlightened conscience” nooit moet opofferen aan enige man of groep.

Dat loonde: Spruyt werd de tweede man van Wilders. Toch kwam het op 18 augustus 2006 tot een breuk. “De Partij voor de Vrijheid is te veel de club ‘Ik, Geert Wilders’ geworden. Ik had me bij Wilders aangemeld omdat ik dacht dat er een brede beweging zou ontstaan. Dat is ijdele hoop gebleken”, zei hij tegen NRC Handelsblad.

Getuige een rapport op de website van het Netherlands Institute for Multiparty Democracy kan de PVV nog wat van Zimbabwe leren. Professor Lloyd Sachikonye, verbonden aan het Institute of Development Studies van de University of Zimbabwe, beschrijft daarin de democratische structuur van partijen in het Afrikaanse land. Bij de meeste partijen worden wijzigingen van de statuten aan de leden voorgelegd, zijn er leiderschapsverkiezingen, jongerenafdelingen en raden waarin wordt gediscussieerd over politieke literatuur. Ook worden de leden aangemoedigd het gedachtegoed van hun partij te verspreiden.

De Zimbabwe African National Union – Patriotic Front, de partij van Robert Mugabe, is zelfs continu op zoek naar bewegingen in binnen- en buitenland die een relatie met de politieke organisatie aan willen gaan. En oppositiepartij People’s Democratic Party (DP) cultiveert volgens de professor “zelfkritiek en het bestrijden van autocratische tendensen, zowel binnen de partij als in de samenleving”.

Zimbabwe laat echter wel zien dat democratisch georganiseerde partijen niet vanzelfsprekend leiden tot een florerende democratie. Mugabe verdedigt de macht van zijn partij al jaren met geweld en intimidatie.