Bisschoppen: Deetman moet onderzoek doen

De bisschoppenconferentie en de Konferentie van Nederlandse Religieuzen (KNR) willen dat Wim Deetman het onderzoek naar seksueel misbruik binnen de Rooms-Katholieke Kerk gaat leiden.

Het voorstel van de oud-Kamervoorzitter voor een wetenschappelijk onderzoek, is gisteren onveranderd overgenomen. Dat betekent dat slachtoffers hulp wordt geboden, de onderzoekers geen beperkingen worden opgelegd en de katholieke archieven opengaan, zei bisschop De Korte (Groningen) tijdens een persconferentie. „Wij hebben het volste vertrouwen dat deze commissie een transparant, onafhankelijk en wetenschappelijk onderzoek zal uitvoeren.”

De onvoorwaardelijke toegang tot de kerkelijke archieven was een van de zwaarste eisen die Deetman in zijn voorstel had opgenomen. Hij wil onder meer inzage in alle persoonsdossiers van daders en in de 1.500 reacties die het katholieke klachtenbureau Hulp en Recht sinds eind februari dit jaar ontvangen heeft. Daarnaast moet Hulp en Recht ook de bijna 300 dossiers openen van misbruikgevallen die tussen 1995 en februari dit jaar zijn behandeld. Hulp en Recht bevestigt dat de dossiers zullen worden overhandigd. „Het bestuur zal hier ongetwijfeld mee instemmen”, aldus een woordvoerder.

Bij de congregaties en ordes is de openheid nog niet verzekerd. Patrick Chatelion Counet, secretaris van de KNR, kon gisteren niet de garantie geven dat alle aangesloten 190 ordes en congregaties hun archieven openen: „Dat is de eigen bevoegdheid van de leden. Wij hebben een positief advies gegeven. Ik verwacht dat men zal meewerken.” De KNR is een koepelorganisatie van religieuze instituten.

De beperkingen die Deetman heeft aangebracht in het onderzoek worden door de opdrachtgevers geaccepteerd. Zo wordt alleen seksueel misbruik van minderjarigen onderzocht. Meerderjarigen blijven buiten beschouwing. Er wordt niet gekeken naar misbruik gepleegd door Nederlandse religieuzen in overzeese delen van het Koninkrijk. Ook laat de commissie fysiek misbruik buiten beschouwing. In een kwart van de 350 meldingen van seksueel misbruik die NRC Handelsblad en Wereldomroep hebben ontvangen, blijkt tevens sprake van (ernstige) mishandelingen.

De Korte zei dat niet voor een uitbreiding van het onderzoek gekozen is, omdat Deetman verzekerd heeft dat dat praktische en logistieke problemen oplevert. „In Ierland heeft het onderzoek tien jaar geduurd. Dat was veel te lang. Wij hebben het volste vertrouwen dat hij in anderhalf jaar tot een goed resultaat zal komen.” Op de vraag hoeveel geld het onderzoek gaat kosten, zei De Korte: „Het dak van de kerk lekt flink, dus het dak moet worden gerepareerd, wat de loodgieter ook in rekening brengt.”

Gisteren heeft paus Benedictus XVI opvallend harde woorden gesproken over het seksueel misbruik van kinderen door geestelijken van de Rooms-Katholieke Kerk en het toedekken ervan door bisschoppen. Hij zei dat op een „beangstigende wijze” zichtbaar is geworden dat „de grootste vervolging van de Kerk niet van vijanden van buiten komt, maar ontstaat in de Kerk zelf”.

De Kerk heeft volgens de paus diepgaand behoefte om „opnieuw te leren boete te doen, de zuivering te accepteren, te vergeven, maar ook de noodzaak van gerechtigheid te leren”.

Benedictus beklemtoonde verder dat het de „missie van Europa” is om een dialoog tussen geloof en rede te vinden: „De aanwezigheid van secularisme is normaal. Wat abnormaal is, is de scheiding van, en het contrast met het geloof.”

Opinie: pagina 7