VN is ongerust: natuur wordt instabiel

De biodiversiteit op aarde gaat zo sterk achteruit dat de gevolgen voor de mensheid „ernstig” zijn als er niet snel wat aan gedaan wordt. Dat schrijft secretaris-generaal Ban Ki-Moon van de Verenigde Naties in een VN-rapport dat gisteren is verschenen. Het wetenschappelijke rapport vat de huidige en toekomstige bedreigingen van de natuur op aarde samen.

Het rapport is een voorbereiding op de mondiale VN-conferentie over biodiversiteit die in oktober in Nagoya, Japan, plaatsvindt. Biodiversiteit betekent een rijke variatie aan planten, dieren en andere organismen.

Als regeringen de komende twintig jaar niet de juiste stappen nemen, aldus het rapport, kunnen hele ecosystemen instabiel worden. Na zo’n ineenstorting zal het moeilijk zijn om de schade te herstellen. De gevolgen treffen dan de komende generaties.

Voorbeelden van voortdurende bedreigingen van de natuur zijn klimaatverandering, overbevissing en de kap van tropische bossen.

In 2002, tijdens de grote VN-duurzaamheidstop in Johannesburg, spraken de deelnemende landen af dat ze in 2010 de snelle achteruitgang van de biodiversiteit ‘significant’ zouden hebben teruggedrongen. Dat is niet gelukt, concludeert de VN nu. De bedreiging is soms zelfs toegenomen. Er is wel meer aandacht voor de instelling van natuurreservaten en sommige soorten worden succesvol beschermd. 170 landen hebben natuurbeschermingsplannen.

Nederland leverde vorige maand zijn bijdrage voor het VN-rapport in. Het ministerie van LNV, dat het samenstelde, meldt dat ook in Nederland de bedreiging van biodiversiteit doorgaat. Vervuiling neemt weliswaar af, maar veel natuurgebieden raken versnipperd. Het overgrote deel van de 51 Europees belangrijke natuurgebieden in Nederland staat er ongunstig voor, volgens cijfers uit 2004.

Het VN-rapport benadrukt dat met de teloorgang van de biodiversiteit ook de welvaart en het welzijn zullen afnemen. Natuurbehoud is nodig om de opbrengst van de landbouw en de visserij, en de aanvoer van schoon water te bestendigen. Het rapport waarschuwt ook voor natuurrampen.