Niet één maar twee koude kermissen

Het is een milde zomerdag, half augustus 2007. In het Hilton hotel op Schiphol verzamelt zich een bont gezelschap van bankiers voor een persconferentie.

Met stralende gezichten presenteert de top van NIBC de nieuwe eigenaren uit een koud maar destijd nog economisch hot land. De IJslandse Kaupthing Bank koopt de Haagse zakenbank voor 3 miljard euro. De overname is voor NIBC een welkome nooduitgang. Een week eerder had de voormalige Nationale Investeringsbank een pijnlijke afboeking moeten doen op een portefeuille van Amerikaanse subprime-hypotheken. De tegenvaller van 137 miljoen leidde tot een verschrompeling van de jaarwinst en maakte NIBC tot het eerste Hollandse slachtoffer van de kredietcrisis.

Voor het management betekent de verkoop aan de IJslanders nog iets anders. Kassa. Het overnamebod levert de raad van bestuur op papier zo’n 50 miljoen euro op. Dat vooruitzicht verklaart de brede grijns op het van nature ietwat sobere gelaat van bestuursvoorzitter Michael Enthoven. Zijn persoonlijke opbrengst bedraagt bijna 22 miljoen. Glunderend en met bewondering blikt de 56-jarige bankier naar zijn buurman achter de persconferentietafel: Hreidar Már Sigrudsson, de jeugdige topman (37!) van Kaupthing.

Vijf maanden later gaat het mis. Eind januari 2008 is de kredietcrisis dusdanig losgebarsten dat het miljardenbod op NIBC afketst. Enthoven stapt op. Kaupthing glijdt nu zelf richting de afgrond en wordt in oktober noodgedwongen genationaliseerd.

Als risee van de internationale financiële wereld ligt IJsland sindsdien onder vuur. Extern door overheden van landen waarmee IJslandse bedrijven zaken deden. En intern ook door justitie. Voorlopig dieptepunt: de arrestatie eind vorige week van twee voormalige topbankiers van Kaupthing op verdenking van fraude, marktmanipulatie en verduistering. Onder hen... precies: Hreidar Sigurdsson. Zijn voorarrest werd vrijdag met 12 dagen verlengd.

Hoe zou Michael Enthoven terugkijken op zijn kortstondige verloving met Kaupthing? Had ik beter moeten weten? Was het wel zo geloofwaardig dat een jonkie mij destijds zoveel geld in het vooruitzicht stelde? Hij had m’n zoon kunnen zijn!

Mocht de zaak-Sigurdsson leiden tot een strafproces, dan kan Enthoven er ook zijn voordeel mee doen. Hij zit sinds zijn vertrek bij NIBC en zijn commissariaat bij staatsbank ABN Amro in het klasje van het Openbaar Ministerie dat opleidt tot financiële fraudeofficieren. Hij weet nu in elk geval hoe een potentiële verdachte eruitziet.

Philip de Witt Wijnen