Kamer wil parlementaire enquête over crisis

Een meerderheid van CDA, VVD, SP en GroenLinks in de huidige Tweede Kamer wil dat het vervolg van het onderzoek naar de kredietcrisis het karakter krijgt van een parlementaire enquête. Daarbij worden betrokkenen onder ede gehoord.

Dat blijkt uit de reacties van politieke partijen op het rapport van de parlementaire onderzoekscommissie financieel stelsel (de commissie-De Wit), dat gisteren verscheen. Het tweede deel, dat na de verkiezingen zal plaatsvinden, gaat over de maatregelen die kabinet en toezichthouder in 2008 hebben genomen om de Nederlandse financiële sector te redden.

Het CDA was tot nu toe tegen een enquête, maar vindt nu dat de Kamer „haar tanden moet laten zien”. Het onderzoek dat gisteren gepubliceerd werd had het karakter van een parlementair onderzoek, een lichtere onderzoeksvariant. De VVD, SP en GroenLinks willen nog voor het verkiezingsreces, dus volgende week, een debat houden over het eerste rapport.

Daarin zal het vermoedelijk vooral gaan over de kritiek die de commissie uit op de rol die het ministerie van Financiën en De Nederlandsche Bank (DNB) hebben gespeeld bij de overname van ABN Amro en bij het toelaten van de IJslandse spaarbank Icesave in Nederland.

President Nout Wellink van DNB onderschrijft een groot deel van de aanbevelingen die de commissie doet, onder meer over beter toezicht. „Daar zijn we al mee bezig en soms zelfs steviger dan de commissie nu wil.” Wellink distantieert zich echter van de kritiek die De Wit heeft op zijn optreden bij ABN en Icesave. Hij noemt de redenering van de commissie daarover „slordig”.

„Bij ABN Amro stelt de commissie dat wij meer beleidsvrijheid hadden om de overname door het consortium te voorkomen. De overname is verkeerd gelopen omdat de kredietcrisis uitbrak, maar dat was op het moment van het verstrekken van de verklaring van geen bezwaar nog niet te voorspellen. Ook de constatering dat wij ons te constructief hebben opgesteld om de risico’s op te lossen, snijdt geen hout. In onze rechtsstaat werkt het nu eenmaal zo dat partijen de mogelijkheid hebben om aan bezwaren tegemoet te komen.” Wellink benadrukt dat hij aan het begin van de overnamestrijd juist geprobeerd heeft politieke steun te krijgen om opsplitsing van ABN te voorkomen.

Over Icesave zegt Wellink: „De commissie vindt dat we Icesave hadden kunnen stoppen, maar de enige grond waarop dat had gekund, was als de liquiditeit van moederbank Landsbanki niet op orde was geweest. Die was wel op orde en dus vervalt die grond. Op basis van vage onderbuikgevoelens kan ik geen maatregelen nemen.”