Een paar tv-minuten voor literair talent

Ach, was er maar een goed literair programma op televisie! Of werd er maar, in geval van een belangrijke literatuurprijsuitreiking, zoals die van de Libris-prijs, gisteren, door de almachtige netmanagers gewoon eens even twee uur zendtijd op primetime gevorderd om het grote publiek kennis te laten maken met de genomineerden en hun boeken! Nu moest al dat vernuft en talent het stellen met wat armetierige minuten in actualiteitenrubriek Nova.

Schrijvers zijn geen soundbitende Femkes Halsema: hoe moet de kijker begrijpen dat de innemend lachende Mensje van Keulen die alleen maar de kans krijgt te zeggen dat ze koude handen heeft van de zenuwen schrijfster is van meedogenloze verhalen? Te midden van alle superlatieven waarmee juryvoorzitter Hans Wijers de genomineerden overlaadde, had het woord hemeltergend voor deze behandeling door de televisie niet misstaan. Winnaar Bernard Dewulf viel nog de zogenaamde eer te beurt op het balkon van het Amstelhotel live geïnterviewd te worden door een in de studio in Hilversum verschanste Twan Huys. Ongemakkelijk, ontoereikend, onheus. Het feestvarken wil begrijpelijkerwijs geen spelbreker zijn, maar hij had natuurlijk gewoon moeten zeggen: dank u beleefd hoor, maar u kunt de pot op, zoekt u maar iets anders dat beweegt.

Hetzelfde Nova besteedde vorige week wel maar liefst twee uitzendingen aan de zogeheten Zierikzeese gezinsmoord, apentrots dat zij de zwaar getraumatiseerde moeder te spreken hadden gekregen. Maar hoeveel zendtijd er ook voor werd uitgetrokken, journalistiek bleef de reportage onder de maat. De vrouw zei geen veilig heenkomen te hebben gezocht, omdat zij niet was gewaarschuwd dat haar gewelddadige man vrijkwam. Moraal: dankzij het nalatige Openbaar Ministerie waren twee kinderen vermoord.

Die conclusie was te mooi om dood te checken. Dat de vrouw keer op keer geweigerd had te vluchten, op aanraden van haar psychiater, kwam althans slechts zeer terloops aan de orde. Een falend OM is interessanter dan een stomme psychiater.

Wat is VPRO’s Tegenlicht dan een verademing. Gisteravond ging het over democratie. Ooit beseft dat China een unieke dictatuur is , omdat de sterke man steeds na twee termijnen keurig opstapt? Het was slechts één van de prikkelende meningen die ten beste werden gegeven. Daarna was de koek nog niet op. De serie De Slag om Brussel nam het op aanstekelijke wijze op voor de ambachtelijke vleesverwerking: groter liefde voor het dier dan in die sector kom je zelden tegen. En daarna nog het ontroerende Smoeder, van Marcel Musters en Maria Goos, over hun dode moeders.