Stoute Scheherazade

Weer heeft een vrouw het gedaan in het Midden-Oosten. Het is nu eens geen Saoedische dichteres die schriftgeleerden de les leest, en ook geen Iraanse journaliste die autocratische ayatollahs uitdaagt. De nieuwste zondares heet Scheherazade. Ze is verteller van oude verhalen en zou zich schuldig hebben gemaakt aan ‘obsceniteiten’.Een groep Egyptische juristen, die zich Advocaten Zonder Kluisters noemt, dringt aan op een verbod van de klassieker Duizend en één nacht, omdat het boek ‘aanzet tot zonde’.

Duizend en één nacht is een verzameling antieke en middeleeuwse volksverhalen uit het Midden-Oosten en Zuid-Azië. Het boek heeft de vorm van een raamvertelling. De koning van Perzië beschouwt alle vrouwen als ontrouw. Hij geeft zijn vizier opdracht voor zijn gerief maagden te zoeken en die laat hij telkens na de eerste nacht doden. Uiteindelijk kan de vizier geen maagden meer vinden en dan biedt zijn dochter Scheherazade (Perzisch: Sjahrazaad) zich aan.

De eerste nacht vertelt zij de koning een verhaal zonder de afloop te verklappen, om aan haar executie te ontkomen. Avond na avond begint ze aan een nieuw verhaal: Indiase fabels, Perzische sprookjes, erotische verhalen uit het Bagdad van de kaliefen en schelmenverhalen uit het Egypte van de sultans. Steeds houdt ze halverwege op. Zo gaat ze door tot de koning haar na 1001 nachten gratie verleent.

Een Egyptische staatsuitgeverij heeft laatst een nieuwe editie op de markt gebracht, en die was al snel uitverkocht. De fundamentalistische advocaten vinden dit een ramp voor de moraal, want, zeggen zij, in het boek staan ‘schokkende passages’. Ze hebben een aanklacht ingediend tegen de uitgeverij en eisen een verbod.

Uitgever Ahmed Megahed reageerde zo: „Egyptenaren zijn verwoede lezers en zij laten zich niet beïnvloeden door lieden die misbruik maken van de islam om onze vrijheid om zeep te helpen.” De Egyptische schrijversbond heeft een tegenoffensief ingezet. Namens de bond zei Mohammed Salmawy tegen persbureau AFP dat de advocaten „ons erfgoed willen vernietigen, net als de Talibaan, die Boeddhabeelden hebben verwoest.”

Dirk Vlasblom