Angstig en verward in 'het kankerdoolhof'

Met een beetje cynisme valt vol te houden dat ook onthullingsrubriek Zembla ‘profeet van de angst’ is. Zo heette een vorige maand uitgezonden, omstreden, aflevering over Geert Wilders.

Gisteravond lieten de makers zien dat de kwaliteit van kankerbehandeling verschilt van ziekenhuis tot ziekenhuis. De kans een niet zo bedreven chirurg te treffen is groot. Transparantie over het eigen presteren is daarbij veelal niet-bestaand. Dat weerhield autoriteiten als oud-minister Els Borst en minister Ab Klink (beiden van Volksgezondheid) er niet van te betogen dat de patiënt mondig moet zijn en altijd de beste behandelaar in het beste ziekenhuis moet eisen. De patiënt heeft immers recht op de beste behandeling.

Niemand zal het tegenspreken, maar niet alleen de patiënten die op dit moment al onder behandeling zijn zal de schrik om het hart slaan van zo’n boodschap. Men krijgt een lelijke diagnose en moet vervolgens als een detective de beste behandelaar op het spoor zien te komen. En stel dat men die vindt, dan nog – en zeker bij complicaties – zal steeds de twijfel knagen: is dit wel de beste?

De mogelijkheid te kiezen kan verlammend werken. Zelfs aan de overstap naar een andere energieleverancier kunnen eindeloze avonden staren naar de prijsvergelijker voorafgaan. Heeft nieuws als dit bovendien wel zin? Is het eigenlijk wel nieuws? Iedereen beseft ook zo wel dat de ene arts beter is dan de andere.

Zembla komt de kijker op de website tegemoet met cijfers uit ‘het kankerdoolhof’ - voorzover beschikbaar en betrouwbaar. Het loont de moeite om er even naar te gaan zitten staren.

Indicator voor de kwaliteit van borstkankerchirurgie is het aantal hersteloperaties na een borstsparende ingreep. Het in kanker gespecialiseerde Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis heeft een laag percentage hersteloperaties. Ze doen hun werk dus goed. Maar bewondering hoeft dat niet noodzakelijkerwijs te wekken: nog geen vijfde van hun operaties is borstsparend, terwijl andere ziekenhuizen in bijna de helft van de gevallen de borst sparen. Op basis van deze tabellen moeten we concluderen dat bij het vermaarde Van Leeuwenhoek goede slagers zitten.

Of zijn ze realistischer? Nee, want Stichting Deventer Ziekenhuisgroep spaart bijna de helft van de geopereerde borsten en meldt nul hersteloperaties. Maar daar doen ze slechts een derde van het aantal operaties dat het Van Leeuwenhoek verricht. En vlieguren zijn ook een indicator van kwaliteit.

Het Van Leeuwenhoek dan maar? Of toch Deventer?

Kop of munt?

Nu ja: wat is het dichtste bij?