Akkoord noodplan euro

De eurozone krijgt een reddingsmechanisme voor eurolanden die ernstige financiële problemen hebben. De 27 EU-ministers van Financiën werkten gisteravond laat in Brussel nog de details uit, maar het idee is dat de Europese Commissie op de financiële markten tegen gunstige voorwaarden geld kan lenen om dat door te lenen aan een euroland in nood.

De regeling is gebaseerd op het geval-Griekenland. Regeringen van eurolanden nemen de beslissing tot het verstrekken van leningen. Ook het IMF wordt erbij betrokken. Omdat het ‘model’ al bestaat, kan het besluitvormingsproces snel verlopen, zeggen diplomaten.

Tot nu toe verhinderden Europese verdragen dat eurolanden elkaar financieel te hulp schoten. Dit moest voorkomen dat eurolanden van elkaar profiteerden. Maar toen Griekenland onderuit dreigde te gaan, dreigden banken vol Griekse staatsschuld in andere eurolanden om te vallen. Toen wilden ze uit eigenbelang toch ingrijpen. Het duurde maanden om dit, land voor land, te regelen. Toen het pakket van 80 miljard euro vorige week eindelijk werd gelanceerd, waren beleggers niet meer onder de indruk. Zij begonnen Spanje, Portugal, Ierland en Italië in het nauw te drijven. Dat bracht de stabiliteit van de euro in gevaar. Zelfs Amerikaanse en Britse staatsobligaties – landen met hoge staatsschulden – werden als steeds riskanter gezien. President Obama vertelde EU- leiders gisteren opnieuw telefonisch dat een internationale obligatiecrisis dreigde. De eurozone zag maar één uitweg: een krachtig gebaar, vergelijkbaar met de steun aan banken die eind 2008 de kredietcrisis indamde.

Het bedrag dat de Commissie kan lenen, is onbegrensd. Eerst kan zij een pot aanspreken met 60 miljard die ook al voor niet-eurolanden bestaat. Daarbovenop kan de Commissie honderden miljarden lenen omdat alle eurolanden garant staan. Om dit juridisch mogelijk te maken wordt een Verdragsartikel over ‘natuurrampen en andere catastrofes van onvoorziene aard’ ingeroepen. De leningen worden verstrekt onder strikte voorwaarden. Landen krijgen, zoals Griekenland nu, extreme bezuinigingen opgelegd en komen onder curatele.

Gisteravond vergaderde ook de top van de Europese Centrale Bank in Basel. Mogelijk kondigt zal zij vandaag aan staatsobligaties van eurolanden te kopen.