Wijziging van Turkse grondwet aanvaard

Het Turkse parlement heeft gisteren een pakket hervormingen van de grondwet aangenomen dat de macht van rechterlijke macht en leger inperkt. Het pakket, dat is ingediend door de regering van de in de islam gewortelde Partij voor Gerechtigheid en Ontwikkeling (AK), werd aanvaard met 336 van de in totaal 550 stemmen.

Dat is meer dan de 330 stemmen die zijn vereist voor een grondwetswijziging, maar minder dan de tweederde meerderheid die de definitieve aanvaarding zou hebben betekend. Nu moet er nog een referendum worden gehouden, vermoedelijk in juli. AK-leiders hebben gezegd te verwachten dat de amendementen met circa 60 procent van de stemmen door de bevolking zullen worden goedgekeurd.

De belangrijkste oppositiepartij, de seculiere Republikeinse Volkspartij (CHP), heeft echter gedreigd een beroep te doen op het Constitutionele Hof om het referendum te blokkeren. In het verleden heeft dit overwegend pro-seculiere hof verscheidene belangrijke hervormingen van de AK gedwarsboomd.

Sommige waarnemers achtten de kans aanzienlijk dat het hof inderdaad het referendum zal blokkeren. Dat zou kunnen leiden tot een politieke crisis en vervroegde parlementsverkiezingen. De ambtsperiode van de huidige regering loopt in juli 2011 af. Het is niet waarschijnlijk dat de AK dan haar huidige grote meerderheid zou handhaven.

Tegenstanders van de hervormingen zien het pakket als een poging van de AK om ook de controle te krijgen over leger en rechterlijke macht, die zichzelf zien als waakhond van het seculiere gedachtengoed van de vader des vaderlands, Atatürk. Maar AK-premier Tayyip Erdogan zegt dat de grondwetswijzigingen zijn bedoeld om te voldoen aan de eisen voor toetreding tot de Europese Unie. EU-woordvoerders hebben het pakket verwelkomd.

Overigens heeft het parlement begin deze week al een amendement afgestemd op grond waarvan het moeilijker zou worden voor de rechterlijke macht om politieke partijen te verbieden. Niet alle AK-parlementsleden stemden voor de wijziging, mogelijk omdat zij niet af willen van de mogelijkheid Koerdische partijen te verbieden. In 2008 werd bijna de AK-partij zelf verboden. (Reuters, AFP)