'Noynoy' wil winnen in naam van zijn moeder

Verkiezingen in de Filippijnen zijn een zaak van familieclans. Maandag heeft ‘Noynoy’ Aquino, de zoon van president Cory Aquino, de grootste kansen.

Door onze correspondentElske Schouten

Op dezelfde plek waar presidentskandidaat Benigno ‘Noynoy’ Aquino III afgelopen zondag tienduizenden aanhangers toesprak, begon 24 jaar geleden de People Power Revolution die zijn moeder Cory tot president van de Filippijnen maakte. Net als toen vormden zij met duim en wijsvinger de letter L van laban, strijd.

De gele lintjes die zijn sympathisanten dragen, leende Aquino van zijn vader. Filippino’s knoopten die in 1983 om de bomen van Manila in afwachting van de terugkeer van oppositieleider Ninoy Aquino, die echter werd doodgeschoten op de vliegtuigtrap.

De hele campagne van Noynoy Aquino is een hommage aan zijn ouders Corazon ‘Cory’ en Benigno ‘Ninoy’ Aquino: nationale helden van de democratie die in de jaren tachtig het verzet tegen dictator Ferdinand Marcos aanvoerden. En het werkt. Volgens opiniepeilingen, die hier doorgaans betrouwbaar zijn, wint Aquino maandag met ruime meerderheid de presidentsverkiezingen. Woensdag kreeg hij ook al de steun van de Iglesia Ni Cristo, met twee miljoen stemgerechtigde en volgzame leden een van de machtigste kerken van het land. Het land kiest maandag ook duizenden parlementsleden, gouverneurs en andere lokale volksvertegenwoordigers.

Aquino’s voorsprong is niet verwonderlijk, in het land waar politieke dynastieën de dienst uitmaken. Huidig president Gloria Macapagal-Arroyo is zelf de dochter van oud-president Diosdado Macapagal. Kinderen van Arroyo en oud-president Joseph Estrada zijn kandidaat voor Senaat en Huis van Afgevaardigden. Ook zoon ‘Bongbong’ van Ferdinand Marcos maakt een goede kans in de twaalfkoppige Senaat te komen; de parlementszetel van zijn tachtigjarige moeder Imelda is al zo goed als zeker.

Noynoy Aquino mist volgens velen het charisma van zijn vader. Kaal, bebrild en licht gebogen oogt hij als een stoffige professor. Als enige op het podium leest hij zijn toespraak van papier. Het publiek leeft vooral op bij de beukende beat van zijn verkiezingsjingle. Eigenlijk heeft hij tijdens zijn carrière van negen jaar in het Huis van Afgevaardigden en drie jaar in de Senaat ook niet zo veel gepresteerd. Maar men ziet in hem de oprechtheid van zijn innig geliefde moeder. „Hij heeft een schone naam, hij is eerlijk”, zegt godsdienstleraar Arnel Cutang, die met twee zoontjes naar de verkiezingsrally is gekomen. „We denken dat hij niets zal doen dat de Aquino-naam in een kwaad daglicht zal stellen.”

Eerlijkheid is het belangrijkste dat Filippijnen willen van hun nieuwe president. Gloria Arroyo is met een afkeuringspercentage van 69 verreweg de minst populaire president sinds Marcos. Dat komt mede doordat een jaar na haar verkiezing in 2004 bleek dat zij waarschijnlijk de uitslag had gemanipuleerd. In een afgeluisterd telefoongesprek – later populair als ringtone – zou zij met een medewerker van de kiescommissie hebben geregeld dat ze met 1 miljoen stemmen zou winnen. Ook berichten de kranten bijna dagelijks over beschuldigingen van corruptie aan het adres van Arroyo zelf, haar kinderen en de ‘first gentleman’.

De Filippijnen, met 91 miljoen inwoners het op één na grootste land van Zuidoost-Azië, deden het de laatste jaren minder goed dan de omliggende landen. Het IMF voorspelde onlangs dat de economische groei dit jaar met 3,6 procent het laagst zal zijn van alle opkomende landen in Azië. Ook heeft Arroyo geen vrede kunnen sluiten met de communistische en islamitische afscheidingsbewegingen die het land teisteren. Ondanks de steun van bondgenoot en voormalig kolonisator Amerika.

De verkiezingscampagne gaat daarom voor een belangrijk deel over wie zich het meest succesvol van Arroyo kan distantiëren. Dat is Noynoy tot nu toe het beste gelukt. Van de grote kanshebbers kondigde hij als eerste aan dat hij haar wil laten vervolgen voor corruptie. Zijn campagne verspreidt met succes het gerucht dat tegenkandidaat Manuel ‘Manny’ Villar heimelijke steun krijgt van Arroyo, ook al heeft haar partij officieel een andere kandidaat.

Het vermoeden van deze verbintenis maakt dat aanhangers van Aquino bang zijn dat er opnieuw verkiezingsfraude zal worden gepleegd. Dit jaar zal voor het eerst elektronisch worden gestemd. „Volgens alle peilingen heeft hij een grote voorsprong, maar we weten niet wat er gebeurt als de uitslagen worden gemanipuleerd”, zegt voormalig advocaat Tata Sales, die vrijwilliger is in de campagne van Aquino.

Al heeft godsdienstleraar Arnel Cutang daar ook een oplossing voor: een nieuwe People Power Revolution. „In dat geval zien we elkaar weer hier op dezelfde plek, maar dan met miljoenen mensen. Dit is slechts een oefening voor het geval Noynoy wordt bedrogen.”