Na dieptepunt gaat Koopman weer op tournee

De subsidie aan dirigent Ton Koopman werd vorig jaar stopgezet. Zijn huidige uitvoeringen van de Vespro della Beata Vergine (‘Maria Vespers’) organiseerde hij op eigen risico.

„Er werd mij gebrek aan koopmanschap verweten. Voortaan zal ik op eigen risico concerten organiseren en verkopen.”

De kwinkslagen over zijn muziekbedrijf bewijzen dat de toekomst er weer zonniger uitziet voor dirigent Ton Koopman. Vorig jaar bereikte hij een dieptepunt, toen hij wegens geldgebrek een internationale tournee van zijn Amsterdam Baroque Orchestra & Choir met de Matthäus Passion moest afzeggen.

Nu komt Koopman met uitvoeringen van de fameuze Vespro della Beata Vergine (‘Maria Vespers’) van Monteverdi. Concerten in Utrecht en Amsterdam geeft hij op eigen risico; de uitvoering in Rotterdam is een uitkoop. Daarna maakt Koopman een tournee langs zes Italiaanse steden, waaronder Milaan, Rome en Mantua. Daar immers werden de Maria Vespers precies vier eeuwen geleden gecomponeerd.

Het Fonds Podiumkunsten had in 2008 bij de subsidieverdeling Koopmans jaarlijkse subsidie van 336.000 euro stopgezet. Hij zou niet langer een onaantastbare meerwaarde hebben, zijn cultureel ondernemerschap zou zwak zijn en hij zou geen overtuigende langetermijnvisie hebben.

Ton Koopman, die wereldberoemd werd als dirigent, klavecinist en organist, moest kantoorpersoneel ontslaan. Zijn orkest en koor hadden nauwelijks iets meer te doen dan het voltooien van de serie van dertig cd’s met de complete muziek van Dietrich Buxtehude voor zijn eigen label Antoine Marchand – de Franse vertaling van zijn naam.

De tournee met de Maria Vespers kwam tot stand dankzij een incidentele subsidie van 50.000 euro van het Fonds Podiumkunsten. Koopman: „Dat is een positief teken. We vragen nu een tweejarige subsidie aan, daarna hoop ik weer op een vierjaarlijkse subsidie.”

Anders dan de populaire zanger Marco Borsato ging Ton Koopman niet failliet. Maar ABN AMRO eiste na de subsidiestop onmiddellijk een lening op. „De Rabobank heeft ons daaruit geholpen. Inmiddels is de schuld gesaneerd en hebben we een nieuw bestuur. De voorzitter van dat bestuur is oud-minister Cees Veerman.”

Terwijl het Amsterdam Baroque Orchestra goeddeels op non-actief stond, had Koopman persoonlijk genoeg te doen. Hij maakt een grote internationale carrière: gastdirigent in Boston, Montreal, Zürich, Cleveland, San Francisco, Berlijn en New York. Ook geeft hij les op de Leidse universiteit en het Haagse Koninklijk Conservatorium.

Koopman is enthousiast over de Maria Vespers, het grootste religieuze muziekstuk vóór de Passionen van Bach. Een kwart eeuw geleden dirigeerde Koopman de Maria Vespers voor het eerst in dit land, daarna alleen nog in het buitenland.

„Het is een van de aansprekendste en meest gevarieerde stukken uit de muziekhistorie, een werk op het breukvlak van twee tijden. Het begint al met de intrada uit de opera Orfeo. Het is ongelooflijk toegankelijk en uitbundig, met ritmes waar jazzmuziek niks bij is, met blaasinstrumenten als zink en dulciaan. De katholieke muziek was toen ongehoord werelds.”

Ton Koopman, ABO & Choir: Maria Vespers. 12/5 Jacobikerk in Utrecht; 13/5 De Doelen in Rotterdam; 14/5 Westerkerk in Amsterdam. Meer informatie op www.oudemuziek.nl en www.dedoelen.nl