Jos Engelen (2)

wetenschapsbijlage 1-05-10

Jos Engelen maakt in het interview met hem nauwelijks duidelijk hoe een kenniseconomie eruit moet zien. Toch is er al een land dat die kenniseconomie volledig omarmd heeft, en zijn de maatschappelijke structuren volledig ingericht heeft op dit model: Finland. Dit land staat inmiddels op de tweede plaats in de Global Competitiveness Index. De basis voor dit succes, zo vertelde de Finse filosoof Pekka Himanen eerder in deze krant (17 november 2006), is het wederzijds vertrouwen tussen overheid en samenleving, en tussen de ondernemingen en universiteiten. Hierdoor ontstaan gemeenschappen waarin mensen elkaar helpen en aanmoedigen. De nadruk ligt op samenwerking en openheid, waarbij falen is toegestaan. Topmensen uit overheid, bedrijfsleven en wetenschap bewaken gezamenlijk de agenda van de toekomst van het land, en geven gezamenlijk richting aan de benodigde investeringen. De Finse overheid verschaft het kapitaal om deze samenwerking uit te nutten; zij verdubbelde het budget voor onderzoek en ontwikkeling van 1,9 procent van het bruto binnenlands product in 1990 tot 3,5 procent in 2005. Zo werden in twintig jaar maar liefst twintig nieuwe universiteiten gebouwd, met een focus op technologie, en bij die universiteiten werden meteen bedrijvenparken gebouwd. Ruim 50 procent van alle Finse technologisch vernieuwende bedrijven werkt nu samen met een universiteit; in de EU ligt dat percentage gemiddeld op slechts 7,5 procent. Saillant detail: in 2005 verliet 8,7 procent van het aantal leerlingen in Finland de school vroegtijdig. In Nederland was dit percentage in dat jaar 13,6 procent.

Arie T. Barendregt RM MBA

Associate Professor Managerial Economics

Webster University te Leiden