Expertdiscussie

Islam botst met onze rechtsstaat

Het islamdebat is vernauwd tot dubbele paspoorten, Koranverbod en inperking van vrijheden van moslims. In een volwassen islamdebat gaat het niet om de vraag of moslims er echt bij horen, maar om onderwerpen waarbij de huidige manifestatie van de islam botst met onze democratische rechtsstaat.

De islam is ontworpen als een publieke, meerderheidsgodsdienst. De islam lijkt daardoor niet goed toegerust om vruchtbaar met religieuze, politieke en culturele diversiteit om te gaan. Overal waar de islamitische wereld andere beschavingen raakt, zijn er gespannen verhoudingen. Een reis langs de randen van de islamitische wereld is een reis langs conflicthaarden. Vanaf het kruidvat van de Balkan, via de brandhaard op de Kaukasus gaat het dan naar China waar het centrale gezag en moslims recentelijk weer botsten. In India staan hindoes en moslims elkaar regelmatig naar het leven. In Thailand zijn er gewelddadige confrontaties tussen moslims en de boeddhistische meerderheid. In Afrika zijn er scherpe tegenstellingen tussen het islamitische noorden van Soedan en Nigeria en het christelijke zuiden. En waar de westerse wereld met miljoenen immigranten uit de hele wereld te maken heeft, is de verhouding met de islamitische nieuwkomers de meeste spannende.

In de islamitische landen is er nauwelijks sprake van vrijheid van godsdienst. Afvallige moslims lopen grote risico’s. Van de landen waar christenen worden vervolgd, is driekwart islamitisch. Het is problematisch als moslims in het Westen hun recht op de vrijheid van godsdienst willen laten gelden, terwijl niet-moslims in de islamitische wereld die vrijheid niet hebben.

Nu de schaduw van een grote PVV steeds minder dreigend boven het politieke landschap hangt, is het tijd voor een nieuw islamdebat. Respectvol en inhoudelijk.

Gert-Jan Segers

Directeur van de Mr. G. Groen van Prinsterer Stichting, het wetenschappelijk instituut van de ChristenUnie. Tot 2007 was hij in Kairo coördinator van een christelijk toerustingscentrum.

Bankenbelasting is onwenselijk

Omdat met het redden van banken duizelingwekkende bedragen zijn gemoeid, proberen politici en toezichthouders nu herhaling te voorkomen. Zij menen dat een bankenbelasting de oplossing is. Laat de banken zelf dat geld op tafel leggen, is het idee. Het is een simpel plan dat aanslaat bij de gewone man en de overheden verlost van een potentieel duur probleem. Maar daarmee is het nog geen goed plan.

De bankensector krijgt de komende tijd veel voor zijn kiezen. Bazel 3, maatregelen die erop gericht zijn solvabiliteit te versterken, zal ingevoerd moeten worden. Het opschonen door de banken van hun balansen is nog niet voltooid. De gevaren zijn niet geweken. Europese banken kijken bijvoorbeeld met grote bezorgdheid naar de ontwikkelingen in Griekenland, Spanje, Portugal en Italië. Gaat het daar fout, en die kans is heel groot, dan volgt nog een pijnlijke ronde van afschrijvingen op het Europese vasteland. Het laatste wat de bancaire sector bij dat alles nodig heeft, is iets wat het toch al ernstig verstoorde speelveld verder verstoort.

Zo’n belasting zou eenvoudig en transparant moeten zijn, maar is dat niet. Zowel grondslag als tarief kan per land uiteenlopen. Bovendien worden banken die zich verantwoord hebben gedragen financieel gestraft voor het roekeloze gedrag van hun concurrenten. En is de kans groot dat niet alle landen mee zullen doen. Canada heeft al aangegeven niets te zien in het voorstel. Een ander groot manco van de bankenbelasting is dat dit een stimulans is voor banken om meer risico’s te nemen, terwijl juist nu banken minder risico’s moeten nemen.

Prof. dr. Sylvester Eijffinger en drs. Edin Mujagic

Respectievelijk hoogleraar financiële economie en promovendus aan de Universiteit van Tilburg.

Dit zijn delen uit langere expertdiscussies, te lezen via nrc.nl/expert.