Een fotojournalist mag zijn foto’s best bewerken, toch?

In NRC Handelsblad van 29 april stonden twee min of meer identieke foto’s van de aswolk boven IJsland. De ene was wat flets en de andere opgepept. Reuters had de opgepepte foto uit het bestand gehaald omdat die in strijd was met het ‘stijlboek’ dat het Britse fotopersbureau hanteert.

Klinkt keurig. Maar in de discussie over fotoshoppen wringt iets. Waarom mogen persfotografen niet wat schrijvende journalisten wel doen? Neem een interview. Geen enkele schrijvende journalist zal de antwoorden van de geïnterviewde letterlijk weergeven. Hij kijkt wel uit. Dan wordt het onleesbaar. Dus worden hakkelend uitgesproken zinnen bijgeschaafd tot leesbaar en correct Nederlands. Ook de volgorde van het besprokene zal niet de volgorde zijn waarin de journalist zijn weergave giet. Hij mag beginnen met een uitspraak aan het einde van het gesprek en de werkelijkheid zo kneden dat er een treffend verhaal ontstaat. De journalist probeert, daar gaan we van uit, zo de essentie van het interview zo correct mogelijk weer te geven. Maar om dat te realiseren, zal hij heel wat aan woordshoppen doen – zonder dat iemand hem dat verwijt.

Bij foto’s is het niet anders. Soms zal een beeld beter de werkelijkheid weergeven als er een storend element, zoals een niet ter zake doende voet, wordt weggehaald – zoals in een geschreven interview een niet ter zake doende kuch niet zal worden vermeld. Net als een schrijvende journalist mag een fotograaf wat mij betreft ook bepaalde zaken beklemtonen door kleuren krachtiger te maken, zodat er een beklemmender beeld ontstaat – want beklemmend en bedreigend was die aswolk zeker voor degenen die eronder wonen.

Analoog daaraan mag een fotograaf fotoshoppen en kleuren oppeppen als dat bijdraagt aan het beeld dat hij (letterlijk in dit geval) wil overbrengen. Waar de grens ligt, is moeilijk aan te geven, maar dat geldt ook voor geschreven artikelen.

Alles valt of staat met de integriteit van de (foto)journalist in kwestie. Laat Reuters zijn stijlboek aanpassen en laat de jury van de World Press Photo vrij kiezen. Bekijk van beeld tot beeld of het kan of niet, maar laten we iets minder hysterisch doen richting persfotografen die de werkelijkheid naar hun inzichten correct proberen in te kleuren – daar zijn het fotojournalisten voor.

Han van Bree

Auteur/beeldredacteur van Het aanzien van, een jaarboek boordevol (soms bewerkte) foto’s