Deetman: studie naar katholiek misbruik

Er moet een wetenschappelijk onderzoek komen naar het sinds 1945 gepleegde seksueel misbruik binnen de Rooms-Katholieke Kerk. Bovendien moeten de honderden slachtoffers die zich al gemeld hebben met voorrang hulp krijgen. „Deze hulp kan niet wachten op de uitkomst van het onderzoek.”

Dat heeft oud-minister Wim Deetman gisteren in Den Haag gezegd. Hij kreeg in maart van de Nederlandse bisschoppenconferentie en de Konferentie Nederlandse Religieuzen (KNR) het verzoek advies uit te brengen. De bisschoppen en de KNR beslissen dinsdag of zij het advies overnemen.

Deetman wil een „eerlijk en fair antwoord kunnen geven op de prangende vragen” als: wat zijn de aard, omvang en omstandigheden van het seksueel misbruik van kinderen? Ging het om een structureel probleem? Was er sprake van een culture of silence? En: welke rol speelt het celibaat?

Antwoorden moeten binnen anderhalf jaar komen van een wetenschappelijke commissie, met als leden Peter Kalbfleisch (Nederlandse Mededingingsautoriteit), hoofddocent Nel Draijer (klinische psychologie) en de hoogleraren Gerard de Vries (wetenschapsfilosofie), Harald Merckelbach (psychologie) en Marit Monteiro (godsdienstgeschiedenis). Deetman is beschikbaar als voorzitter.

Eerste taak van de commissie wordt het organiseren van hulp en begeleiding voor de slachtoffers. „Anders kan het onderzoek niet doorgaan”, aldus Deetman. Hij zegt zelf inmiddels achthonderd reacties te hebben gekregen. Deze reacties, en de meldingen die bij het RK-klachtenbureau Hulp en Recht en de media zijn binnengekomen, moeten de basis vormen voor een feitenonderzoek. Ook moeten de daders worden opgeroepen te reageren. Daarna wil Deetman conclusies trekken en een advies geven hoe voortaan te handelen.

De eis van Deetman dat hij inzage wil in het sinds 1995 opgebouwde archief van de stichting Hulp en Recht kan een probleem opleveren. Tot nu toe weigert het stichtingsbestuur zulke gegevens prijs te geven. Deetman wil dat de commissie zich beperkt tot seksueel misbruik. Hij wil ook geen vergelijkend onderzoek naar de situatie in niet-katholieke internaten. Voorts wil Deetman het onderzoek beperken tot Nederland.

Lees het rapport van Deetman via nrc.nl/misbruik-kerk